Gepland leven?

PREEK WOCO ZATERDAG 4 SEPTEMBER 2010

Broeders en zusters,

Onze levensweg serieus plannen en overwegen? Geen ruimte meer laten of hebben voor onverwachte gebeurtenissen? Een klein voorbeeldje:

In mijn voorbije kloosterleven als Trappist had ik op een avond oproepdienst voor de ziekenafdeling van het klooster. Ik had een pieper op zak, die afging op een moment dat ik, reeds na de Dagsluiting, de Completen, nog even wat werk verrichtte op de brouwerij, wat niet echt wilde lukken en dus mijn humeur wat negatief bepaalde. Ik keek op de pieper en zag dat het een pater was, die nauwelijks nog kon lopen en vaak langdurig hulp nodig had. Met dat niet prettige vooruitzicht ging ik naar zijn kamer. Bij binnenkomst trof ik de pater huilend en allerlei verwensingen uitend in Adamskostuum op de wc aan en een spoor van diarree tot in het bed. Hij had het dus niet gehaald….

Nadat hij wat was gekalmeerd, zei ik hem, dat ook ik geen best humeur had. Ik vroeg hem om er samen uit te komen onder het motto: “Pater, U commandeert, ik ren!” Beginnend met de tapijttegels onder douche te doen begon ik aan de grote schoonmaak van kamer, bed en pater. Na drie kwartier samen geploeterd te hebben (de pater deed zelf ook zijn best voor zover het hem lukte) lag hij gewassen in een hagelwit bed met nog een lekker luchtje op om genietend in slaap te vallen. Samen hadden we ons best gedaan, maar hij bedankte me met twee klinkende zoenen op mijn wang en zei: “Bedankt voor deze broederliefde! Dat mag ik op deze wijze toch wel laten blijken!?”

Een warm slotakkoord van een avond, waarvan maar heel weinig gepland! Alles hing aan elkaar van improvisatie: ons beider humeur, de viezigheid waarin ik de pater aantrof en de wijze waarop wij alles tot een goed einde hadden gebracht.

Het is een situatie die voor veel mensen herkenbaar moet zijn: onverwachte en minder prettige gebeurtenissen op het moment zelf al improviserend tot een goed einde proberen te brengen. Het leven gebeurt aan je, zoals je het niet gepland hebt, zo luidt de levenspreuk van mijn vroegere onderwijzer van de zesde klas lagere school. Is dat niet kenmerkend voor héél ons leven?

Het Boek Wijsheid wil ons vertellen, dat we de inspiratie en steun van Gods Geest daarbij best goed kunnen gebruiken, want de wereld om ons heen begrijpen we maar amper. En dan kunnen we die Geest al helemáál goed gebruiken om iets van de Hemel te verstaan en te begrijpen. We denken vaak wel veel daarover te weten, maar is dat wel zo? Zijn mensen zo onfeilbaar, dat zij met zekerheid kunnen zeggen wie en hoe God is? En hebben wij, gewone gelovigen, niet dezelfde Geest ontvangen met de Doop en ons Vormsel als ieder andere gelovige in onze Kerk? Kunnen wij dan niet met evenveel “zekerheid” vanuit onze eigen geloofervaringen iets van God vertellen en uitdragen aan anderen?

Het is niet verkeerd om wat meer terughoudendheid te betrachten met al die zekerheden in ons leven. Wij hebben allemaal maar één zekerheid in het leven: dat we eens dood zullen gaan. Wat daarna volgt is een zekerheid door het geloof, iets heel anders dan geplande zekerheid.

In de brief van Paulus aan Filemon horen we, dat een slaaf tot broeder geworden is. Dat moet voor die ex-slaaf een waar feest zijn, want één zekerheid (jawel) heeft hij tòch gekregen: niet langer geknecht te worden onder het juk van een meester. Hij is vrij, vrij als de kinderen Gods en mag dan ook als een vrij man worden opgenomen in de Christengemeente, waar hij naar toe gezonden wordt.

En toch: Jezus gebruikt klare taal, als Hij aangeeft wat je er voor moet overhebben om Zijn leerling te worden: je moet zelfs je familie haten, je kruis opnemen en vervolgens ook nog gaan plannen hoe je dat gaat aanpakken. Als we dat haten letterlijk gaan nemen, dan komen we terecht in een extremistische hoek, waarin moord en doodslag door dit soort teksten goedgekeurd worden. Net zoals zoveel teksten moeten we àchter de woorden gaan lezen. Het gaat niet om haten, maar om loslaten, achter je laten, iets nieuws beginnen en daarbij niet schromen om bestaande familie- en vriendenbanden opnieuw te herzien en in een nieuw licht te plaatsen.
Dat gebeurt al als je gaat samenwonen of trouwen en het huis verlaat.
Je gaat je richten op je partner. Met hem of haar krijgt jouw leven
nieuwe facetten! En je leven gaat ook veranderen als je Jezus
achterna wilt gaan.

Maar je kruis opnemen is ook niet makkelijk. Het is vaak gebruikt om zware periodes in het leven van anderen goed te praten met: Ach, ieder huisje heeft zijn kruisje. En dat is nu net iets wat Jezus níet bedoelt. Jezus wil ons zeggen: mij volgen kan vèrgaande consequenties hebben en daar moet je terdege rekening mee houden.

Moet een nieuwe gelovige dan eerst de Katholieke Katechismus doorworstelen? Gaat het om een nieuw slaafs leven? Alleen maar ja-knikken met wat we krijgen voorgeschoteld? Leren wij niet van Maria, om hetgeen we horen ook te overwegen in ons hart en dat handen en voeten te geven in ons dagelijkse leven? Leren wij niet van haar om een beetje contemplatief te zijn en te luisteren naar ons hart, waarin de Heer tot ons spreekt? Is dat misschien wat
het boek Wijsheid, die vrijgelaten slaaf en Jezus ons willen leren?: In je hart je oor te luisteren leggen en met die wijsheid, Gods Wijsheid, op weg gaan in je leven.

Er is nog iemand, die ons dat wil leren, ook nu, ná zijn dood:

Onlangs overleed Dom André Louf, een voormalig abt van Trappistenabdij Mont
des Cats in Noord-Frankrijk. Sinds 1997 was hij kluizenaar in Zuid-Frankrijk. In mijn kloostertijd was hij voor mij een vader, daarna een vriend. In 2008 zochten wij hem op in Zuid-Frankrijk en half juni jongstleden, drie weken voor zijn dood, mocht ik hem nog bezoeken. Door zijn vele geschriften is hij een leraar van de Kerk geweest. Ook hij heeft vaak geworsteld met zijn publieke functie en het zoeken naar bescheidenheid. Zijn openheid naar de wereld en de mensen toe hebben wij geregeld mogen ervaren.

Zijn contemplatie gaf hem een wijdere blik over de grenzen van Kerk en kerkleer heen. Treffend actueel verwoordde hij twee jaar geleden zijn zorg in het Belgische geloofsmaandblad Tertio:

Wanneer mensen het contact met het leven naar binnen verliezen of verwaarlozen, vervallen ze gemakkelijk in een koortsachtig activisme of een overspannen perfectionisme. Normen zijn zinvol maar als alle aandacht uitgaat naar de correcte toepassing van die normen, is het luisteren naar de Geest overbodig geworden. Een catechese die bij voorbaat weet wat gevraagd wordt en wat verboden is, is funest. Ze bewerkt schuldgevoelens. Of – wat erger is – ze produceert farizeeërs, verstokte rechtvaardigen, en bevestigt ze in hun eigen
wijsheid.

André Louf wijst erop dat drie neigingen het vandaag niet makkelijk maken ons diepste innerlijk op het spoor te komen: de neiging tot ideologisering, activisme en moralisme. Hij onderstreept dat het Evangelie niet mag versmald worden tot ideologie en dat geloofsleven vóór alles ’léven’ is.

Dat maakte dat niet alleen zijn boeken toegankelijk waren voor velen, maar ook dat hij open stond voor iedereen, zonder onderscheid, zonder oordeel, zonder wanklank. Jezus ging hem daarin voor. Hij probeerde Jezus daarin na te volgen, met vallen en opstaan, net als wij.

Moge het ons ook gegeven zijn om Jezus’ woorden te vertalen naar ons eigen persoonlijke leven. Dus niet om onze zekerheid op te leggen aan anderen, maar te laten schijnen als een Licht, als een baken, als een teken van Gods Geest, die waait waar Hij wil. Voor ieder op een andere manier. Dàt maakt ons geloof zo rijk! En een zegen, tot we eens Thuis mogen komen.

Amen.

Advertenties

Over Emmanuel
"Optimist tot in de kist!"

Reacties zijn gesloten.