Wat is een mysterie?

PREEK WoCo Zaterdag 27 augustus 2011, 23e zondag door het jaar C

Lezingen: Wijsheid 9,13-18 ; Filemon 9b-10.12-17 ; Lucas 14,25-33

Broeders en zusters,

Wat is een mysterie? Ik hoorde van mijn ouders vroeger, dat zij vaak te horen kregen van Meneer Pastoor wanneer zij een moeilijke geloofsvraag stelden waarop de Eerwaarde niet direct en pasklaar Jip-en-Janneke-antwoord had: “Dat zijn van die mysteries, die wij kinderlijk moeten aanvaarden.” Ook in de lezingen van vandaag klinken mysteries door en ik zal de laatste zijn om te zeggen dat ik ze kan doorgronden, maar ze simpelweg kinderlijk aanvaarden doe ik óók niet. Toch heb ik er mijn eigen gedachten over laten gaan, die ik graag met u allen wil delen.

In de eerste lezing horen we een ontroerend getuigenis van Jeremia, die zo sterk de drang voelt om over God te spreken, dat hij het gewoon maar moet toelaten,
ondanks alle laster vanuit zijn omgeving. Wat is in Godsnaam die aandrang?Gedrevenheid of misschien zelfs fanatisme om zichzelf op de voorgrond te plaatsen en door populisme en grote woorden gehoord te worden? Nee, het is eigenlijk heel mysterieus: de Heer, zo zegt Jeremia zelf, is het die hem verleid heeft. Jeremia heeft weinig te kiezen, want in zijn hart brandt een vuur dat hijzelf niet in bedwang kan houden. De Heer heeft hem verleid… Het lijkt wel een soort van parendans, die je vaak in het dierenrijk tegenkomt en die we af en toe zo prachtig in beeld zien bij natuurfilms: een mannetje en een vrouwtje (en zelfs dat hoeft niet altijd het geval te zijn…) maken elkaar het hof door imponerend te dansen en geluiden te maken, totdat er ééntje is die bezwijkt en vervolgens mag de liefdesdans overgaan in de liefdesdaad.

Wie moet er hier niet denken aan de uitgesproken liefdespassages uit het Hoogleid?? Verleiding, je lief achtervolgen, zoals de Heer Jeremia achtervolgd
heeft todat Jeremia zich uiteindelijk gewonnen gaf… Is dat niet herkenbaar in ons eigen leven? Hoe je onweerstaanbaar tot de liefde van je leven werd aangetrokken? God is liefde, lees ik ergens. Wat gaaf dat God daar mee van doen heeft!

Dat is heel wat anders dan wat we hoorden uit de Brief van Paulus aan de Romeinen en wat we lazen in het Evangelie van Matteus. In de Romeinenbrief
worden we vermanend ons toe te wijden. Ik zie het vingertje al om die woorden nog eens extra kracht te geven. Het is bijna dreigend… Niks geen onverklaarbare aandrang of aantrekkingskracht vanuit het hart, maar gewoon: Maak zelf maar de keuze en als je niet de richting gaat die ik je u aangeef, zal het je slecht vergaan! Dat lijkt toch wel zo’n beetje de boodschap.

En ook Matteus geeft aan dat we zelf de keuze moeten maken om ons kruis op ons te nemen. Niks geen gedrevenheid vanuit onszelf, maar gewoon kiezen. En als je voor kruis, toewijding en ontbering kiest zul je rijk beloond worden. En eigenlijk wordt je klip en klaar verteld dat je dus eigenlijk geen keuze hebt. Dwang dus. Net zoals nogal wat fundamentalisten binnen onze eigen Rooms-Katholieke Kerk glashard beweren, dat je geen goede Rooms-Katholiek bent of zelfs helemaal niet meer Rooms-Katholiek als je je niet volledig houdt aan alle kerkelijke regels en geboden. Ik heb al eens gehoord van mensen uit die ultra-strenge Roomsche hoek, dat zij graag de Inquistie terug zien en zelfs de beul willen zijn. Griezelige ontwikkelingen zijn dat, zeker als we weten uit welke hoek
de Noorse massamoordenaar Anders Breivik zijn inspiratie haalde en naar wie hij gevraagd of ongevraagd mailde…

En toch…als ik de eerste lezing van Jeremia en psalm 63 lees en bid, bezie ik het citaat uit de Romeinenbrief en het Matteus-evangelie met heel andere ogen.

Jezus zegt: “Want wie zijn leven wil redden, zal het verliezen. Wie zijn leven verliest vanwege Mij, zal het vinden.” Jezus wil ons duidelijk maken dat het leven geen gemakkelijke opgave is en eigenlijk maar één zekerheid kent: de dood. We zullen dus moeten leren om in het leven veel moeilijke situaties en perioden te accepteren. niet dat die van God komen, maar dat wij juist daardoor bij God, door Jezus’ woorden troost en kracht mogen vinden om door te gaan. Want als wij weer verder kunnen door Jezus’ woorden, hebben wij het leven weer gevonden. Soms moeten wij breken met onszelf en onze eigen wil en ons schikken in de ontstane situatie. Bij  het  overlijden van een dierbare staat je wereld stil en moet je nieuwe wegen inslaan. Je toekomstbeeld ligt in duigen en
moet door de tijd opnieuw vorm krijgen. Zo heeft ieder zijn kruis te dragen en zien wij wij soms of vaak met veel leedwezen naar het lijden en het verdriet van anderen. Niet de mensen die het goed verging hadden Jezus aandacht, maar juist zij die getroffen werden door ziekte, misbruik, uitsluiting of verdriet. Jezus was eigenlijk een parochiaan-avant-la lettre: aan de basis van het geloof, met
beide benen op de grond in de wereld, wetend wat er speelde en niet oordelend over de levenswijze of geloofsdaden van anderen, tenzij het machthebbers van maatschappij en kerk waren. En met Jezus juist daarin te volgen, belooft hij aan ons het loon naar werk. Niet dat we het ervoor moeten doen. Nee, het moet uit ons hart komen! Dat is heel wat anders dan het doen van goede werken OM een aflaat te verdienen. God is geen werkgever! Nee, het moet uit ons hart komen. Of zoals dus Jeremia dat zo mysterie-vol zegt: “Er laait een vuur op in mijn hart, het brandt in mijn gebeente. Ik doe alle moeite om het in bedwang te houden, maar het lukt me niet.”

En zo lees ik ook de Brief van Paulus aan de Romeinen. Durven om met de nieuwe gezindheid die in je brandt naar buiten te treden, ook al zijn er machthebbers of anderen die je het zwijgen  op willen leggen. Maar altijd, zo zegt Paulus elders, de liefde die Jezus predikte als enige maatstaf nemen: U zult uw naaste liefhebben als uzelf. Het hanteren van die liefde is die geestelijke eredienst, waar Paulus over spreekt. Dàn, het klinkt wat zwaar, zijn wij toegewijden aan de Heer, want zij Jezus zelf niet: wat ge aan de minsten der mijne hebt gedaan, hebt gij aan Mij gedaan?

Heel mysterieus en toch met beide benen op de grond. Dat is het geloof ‘handen en voeten’ geven. Diaconaat ten voeten uit! Ben ik en zijn wij, hier verzameld, bereid om met die mysterieuze en toch zo tastbare liefde op pad te gaan? Een liefde die alle grenzen overschrijdt? Maatschappelijke grenzen èn kerkelijke grenzen? Misschien zelfs onze eigen grenzen….. Laten we er dan ook van
overtuigd zijn dat we daarin Jezus aan onze zijde vinden.

AMEN

Advertenties

Over Emmanuel
"Optimist tot in de kist!"

Reacties zijn gesloten.