Brood voor iedereen?

Graan…brood…Heilig Brood… ©Smaak Academie Achterhoek

Preek 18e zondag door het Jaar B, Groen

1e Lezing: Exodus 16, 2-4 & 12-15 ;  2e Lezing: Efeziers 4, 17 & 20-24 ; Evangelie: Johannes 6, 24-35

Beste mede-parochianen,

De graanoogst is grotendeels al voorbij. De extreem hoge temperaturen vervroegden met name de oogst van de wintertarwe aanzienlijk. Bij talloze ontvangstpunten in Zeeland was het een komen en gaan van trekkers en trailers. Per dag kwam er gemiddeld 20.000 ton graan binnen. Op onze Zeeuwse wegen zal het menigeen zijn overkomen dat trekkers met grote bulkladingen en trage snelheid het verkeer danig ophielden. Ach, we zullen maar zeggen: u reed achter uw toekomstige boterham aan.

Ik vind het telkens weer een imposant gezicht om die gigantische graanbergen te aanschouwen en ik denk dan aan de Bijbelse verhalen over het vullen van de graanschuren van Egypte. Ik voel mij bevoorrecht dat ik bij zo’n graanoverslagbedrijf mag werken.

Graan…brood…  Zojuist hoorden wij drie lezingen, waarvan er twee over brood gaan en één die gaat over onze levensgesteldheid. Vorige week gaf pater Harrie Buijssen al aan dat het letterlijk lezen van de Bijbel het gevaar in zich draagt dat de essentie van het verhaal onvoldoende tot zijn recht komt. Jezus sluit zich bij die visie aan, zo lazen wij in het Evangelie van vandaag.

Mozes zegt over die natuurverschijnselen van dat ‘manna’, die honingdauw “…het is het brood dat de Heer u te eten geeft.” Maar wat zegt Jezus over dat brood, die honingdauw? Dat was geen brood uit de hemel. Het echte brood krijg je van mijn Vader en dat ben Ik zelf! Ik, zegt Jezus, ben het brood des levens. Wie tot Mij komt zal geen honger meer hebben. Wie in Mij gelooft zal nooit meer dorst hebben.

En die vallende kwartels dan? Ook die zijn een natuurverschijnsel. Deze kleine soort van veldhoenders is een trekvogel, zo groot als een leeuwerik. Rond de Middellandse Zee kan men er soms duizenden oprapen, die door hun overtocht uitgeput geraakt zijn.

Jezus zet met deze woorden Mozes niet buiten spel. Maar al deze oud-testamentische verhalen wil Jezus uiteindelijk terugbrengen tot de essentie, namelijk: tot hetgeen Hij zelf heeft voorgezegd en voorgeleefd. En wie eerlijk en oprecht, met vallen en weer opstaan, de wijsheid en het voorbeeld van Jezus om weten te zetten en te integreren in het dagelijkse leven, die zal nooit meer honger hebben en nooit meer dorstig zijn, hoe paradoxaal dat ook klinkt na de extreem hoge temperaturen van de afgelopen tijd.

Het lijkt erop dat Jezus ons wil wakker schudden. Het lijkt erop dat Hij wil dat wij anders naar de oudtestamentische teksten gaan kijken. Daarom gebruikt ook Hij parabels, mooie niet-waar-gebeurde verhalen (“Er was eens…”) die ons aan het denken moeten zetten. In die verhalen gaat een boodschap voor ons schuil. Hij wil dat wij met onze eigen ogen op zoek gaan in ons leven. En dan zullen wij merken, dat ook wij gezocht worden, door Jezus zelf. Denk maar eens aan de kleine Zacheus die in een boom klom om Jezus te zien. Uitendelijk zag Jezus hem, ging bij hem eten (brood wellicht) en de dag kon niet meer stuk. Bij die Zacheus verdween de oude mens als sneeuw voor de zon. Hij mocht zichzelf zijn en hoefde niet langer meer de rol te spelen die anderen hem opgelegd hadden en waarvan hij overtuigd was geraakt dat het de waarheid was.

Jezus wil iedereen voeden, niet alleen met dagelijks brood, maar ook met het Brood des Levens, Zijn Woord, Zijn gedachtenismaal. Jezus ziet dat mensen zoeken naar zingeving en Hij wil hun een weg wijzen. Een weg waarin wij, vernieuwd en bekleed met de nieuwe mens, gaan leven in gerechtigheid en heiligheid. Beantwoordend aan hetgeen wat God in ons gelegd heeft en zoals Hij ons geschapen heeft naar zijn Beeld en Gelijkenis. In een schepping die zich aanpast aan tijd, klimaat en gedachtengoed. En wie daar voor open staat mag gaan leven als een vernieuwde mens!

Nu kom ik op een heel teer en gevoelig punt in mijn preek. Vroeger, toen ik nogal eenzijdig en fundamentalistisch dacht en geloofde (vind ik nu…), zag ik een wereld om mij heen met verdorven kanten. Daarop paste ik genadeloos de tweede lezing toe. Dáár waren de waanwijsheden, daar liepen mensen die de oude mens met bedrieglijke begeerten moesten afleggen.

Maar de persoon van Jezus heeft mij heel wat méér geleerd: Ja, de wereld kent slechte kanten. Ikzelf heb van die slechte kanten. Hij heeft mij geleerd in een spiegel te kijken en mijn preken die ik mag houden allereerst te schrijven om mijzelf aan te spreken, te vermanen en te bemoedigen.

Maar Jezus laat ook de mooie kanten van het leven en de schepping zien. Hij benadrukt dat veel wonderen als natuurverschijnselen in de schepping verankerd liggen. God heeft de schepping gemaakt met alle volkomenheden en onvolkomenheden. Daarin leven wij en Jezus zoekt naar wegen om ons te wijzen op het geluk dat we daarin kunnen vinden en dat Hij ons in dat leven altijd nabij wil zijn, Emmanuel: God-Met-Ons!

Daarom fullimineert hij zo tegen de farizeeërs en iedereen die mensen ondraaglijke lasten opleggen. Ook in hun levenswandel zag en ziet Jezus waanwijsheid en bedrieglijke begeerten. Ook hèn spreekt Jezus aan om hun oude mens af te leggen en zich te bekleden met de nieuwe mens, die naar Gods beeld is geschapen in ware gerechtigheid en heiligheid. Jezus had er een broertje dood aan als hij zag hoe farizeeërs en hun aanhangers mensen uitsloten.

Zelfs Zijn leerlingen gaf Hij meer dan eens een ferme waarschuwing om niemand uit te sluiten. Toen eens de leerlingen verbolgen waren over het feit dat andere mensen, buiten hun eigen clubje om, Jezus’ naam gebruikten om duivels uit te drijven, suste Jezus hun woede en zei: Wie Mijn naam gebruikt, zal zo slecht nog niet over mij denken.

Jezus wil een koninkrijk waar iedereen thuis is en brood mag ontvangen. Willen wij dat ook? Ja, willen wij dat ècht? Niemand uitsluiten? En de Kerk? Staan daar de deuren wijd open voor alle zoekers en hongerigen?

Flyer Pride kerkdienst 2018 ©Pride Kerkdienst

In Amsterdam begint zodadelijk, om 12.00 uur, een oecumenische Gay Pride-kerkdienst in de Keizersgrachtkerk, waar een paar honderd kleurrijke mensen, die gisteren het feest van de diversiteit vierden en protesteerden tegen uitsluiting in een grote grachtenparade, samenkomen om oprecht God te danken voor hun diversiteit en te bidden voor de vervolgden. Velen van hen voelden zich niet meer thuis in hun eigen kerkgemeenschap. Zij werden buitengesloten, ondraaglijke lasten opgelegd en zelfs het brood geweigerd, het Levensbrood van Jezus. Elders in de wereld worden zij vervolgd of zelfs vermoord, omdat zij de liefde die zij van God kregen niet mogen beleven. Kerken hebben hierin niet altijd een florissante rol gespeeld. Ook onze Kerk, ja alle Kerken mogen zich door God geroepen voelen om zich te gaan bekleden met de nieuwe mens, die naar Gods beeld geschapen is in ware gerechtigheid en heiligheid.
Wat heeft anders het Jaar van de Barmhartigheid voor zin gehad? Waar halen wij anders onze inspiratie vandaan om aan ieder mens recht te doen, ieder mens te eerbiedigen, om zonder uitzondering in ieder mens iets van heiligheid te zien?

Misschien is het volgende inspirerend: toen badgasten onlangs op een strand in Italië gestrandde bootvluchtelingen spontaan gingen opvangen, eten voor hun halen en hen omarmden als een warm welkom! Wat een wonderbare broodvermenigvuldiging was dat! Wat een nabijheid van Jezus in die badgasten, een hoopvol teken van Gods Koninkrijk op aarde, waar niemand van het brood en het Levensbrood verstoken blijft door menselijke en politieke regels en bespiegelingen. Het kan dus wel!

Dat is nu zo’n verhaal dat ècht gebeurd is en dat ook ons ook tot nadenken kan stemmen. Dat wij anders gaan kijken naar mensen, naar hoe over mensen gepraat wordt in onze maatschappij, in de politiek, in Heilige Boeken….

Veel meer mensen dan wij denken staan gelovig en zoekend naar inspiratie in het leven. Mensen zijn veel meer zoekers dan mensen die het zeker weten. Mensen die het zeker weten kennen de weg al. Dat is mooi. Maar iemand die een ander weert van die weg, al dan niet geleid door regels of kerkleer….. Ik ken een spreekwoord: wie een kuil graaft voor een ander….

Ik wil mij (en u wilt dat ongetwijfeld ook) laten inspireren door de levenswijze van Jezus, die gewone mensen èn mensen in de marge van de samenleving met open armen welkom heet, welk geloof, ras, afkomst, uiterlijk, beperking of geaardheid die ook hebben. Jezus, die mensen nabij wil zijn in het verdriet en de vreugde, die in de Schepping besloten liggen. Hij wil niet dat wij lijden, Hij wil niet dat wij hongeren en dorsten. Hij wil niet dat wij onder ondraaglijke lasten gebukt gaan. Hij stelt ons niet op de proef. De schepping doet dat. En Hij wil niet dat mensen uitgesloten worden, hoe anders wij wellicht ook naar hen kijken in onze zwakte, onwetendheid en wellicht onze waan-wijsheid.

Op dat gras tijdens die maaltijd van brood en vis ontvangt Hij iedereen met open armen. Dat is zijn oogst! Ja, Hij opent Zijn armen zelfs tot op het kruis.

En ik? En wij? Volgen wij, met open armen, Hem na?

+ + + + + + + AMEN + + + + + + +

De extra actuele voorbede in dit weekend luidde:

God, U hebt alle mensen lief
en hen met al hun diversiteit geschapen naar Uw gelijkenis.
Geef ons de kracht om op te staan
als mensen worden genegeerd, uitgesloten, vervolgd of zelfs vermoord
vanwege hun geloof, ras, afkomst, uiterlijk, beperking of geaardheid.
Schenk ons Uw liefde, opdat wij na een rijke oogst
ons dagelijkse brood en het Brood des Levens
aan niemand voorbij laten gaan
en zo van U leren om ieders leven en levenswijze te eerbiedigen.

+ + + + + + +

Advertenties

Over Emmanuel
"Optimist tot in de kist!"

Reacties zijn gesloten.