Openbaring

Vlnr: Jozef, Maria, Jezus, Caspar met de mirre, Melchior met het goud, Balthazar met de wierook. Schilderij van Andrea Mantegna

Op 6 januari was het Driekoningen, wat kerkelijk op zondag 7 januari werd gevierd. De officiële benaming is “Openbaring des Heren”. Door de komst van de koningen werd de geboorte van Jezus als het ware verkondigd aan alle volkeren. De oosterse Kerk viert op die dag het Hoogfeest van Kerstmis.

Velen kijken verschillend naar de geboorte van en de persoon Jezus. Menigeen ziet Hem als Verlosser en Heiland, zoals er aan Hem in de Bijbel meerdere grootse namen en titels gegeven worden. Ik heb soms moeite met al die grootsheid. Jezus is voor mij niet zozeer dè Verlosser, maar Hij heeft mij wel verlost van veel geloofsbalast. Als ik Hem dus Verlosser noem, dan is het ook met die achtergrond. Het helpt mij om positiever en meer intiemer naar Hem te kijken en over Hem te (s)preken. Het helpt mij om als een nieuw en blij mens in het leven te staan, ondanks veel ballast uit het verleden, ballast die iedereen heeft. Dit overwegend kwam het volgende in mij naar boven borrelen:

Er komt veel ’naar buiten’ in de afgelopen tijd. Nep-nieuws schijnt wat te verhullen, omdat feiten glashard worden ontkent of verdraaid. De nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Nederland Peter Hoekstra (geboren in Nederland) kan liegen zonder blikken of blozen, zelfs met de feitelijke waarheden letterlijk onder z’n neus. Zijn baas Trump is ook zo’n zielig mannetje en in ieder geval zijn grote voorbeeld.
Waar ‘poesjes’ straffeloos presidentieel benoemd en betast kunnen worden, start #MeToo het tegenovergestelde: de vunzigheid van de ongewilde schendingen van de menselijke integriteit aan de kaak stellen. Alleen: onbedoeld is er ook een ware heksenjacht ontstaan en zijn daarin grenzen zoek. De sociale media is hierin een ware aanjager. Terecht zei onze Koning Willem-Alexander in zijn Kersttoespraak: “Twitter maakt het debat bitter!” Met andere woorden: zo wordt en is een hype geboren. En het blijkt dat ik niet de enige ben met deze mening…

Begrijp mij goed: de integriteit van mensen is kostbaar en moet beschermd worden. Ieder mens leert dat en wordt wijzer gedurende zijn leven, ook ik. En ja, er zijn mensen die het nooit leren.
Ook het zoeken, afbakenen en bewaken van grenzen moeten we leren. Zodra geluiden van een ‘heksenjacht’ de kop op steken, moeten we op onze hoede zijn, zowel in beschuldigingen als in het gerechtelijk vervolg erop. Een verdachte is pas dader als de rechter die persoon veroordeeld heeft. In Nederland geldt namelijk de regel dat iedereen onschuldig is, totdat hij schuldig is verklaard door de rechter of via een strafbeschikking. Ook díe grens mag niet overschreden worden, ook niet in de media, in welke vorm dan ook. De rechtspraak veroordeelt een dader, niet de media. Ook openbaarheid kent grenzen. Is de veroordeling geweest en de straf achter de rug, dan is er een blad omgeslagen, begint er een nieuw hoofdstuk en mag het leven voor beide partijen verder gaan. Kan dat lastig zijn? Ja. Maar wie blijft hangen in het negatieve en die ballast uit het verleden blijft meeslepen heeft daar alleen zichzelf mee.

De Drie Koningen hadden geen internet, dus ook geen Twitter, Facebook, WhatsApp, GPS of WiFi. Toch had hun zoektocht naar Jezus grote gevolgen. Angst van een machthebber leidde tot een gruwelijke kindermoord. Angst is een menselijk gegeven. Maar we mogen die angst nooit laten vervormen tot repressie, haat of wrok. Dan groeit de ballast in ons leven en, inderdaad, daar pakken we alleen maar onszelf mee.

Jezus verlost ons van ballast. Door te laten zien dat er nieuwe wegen zijn. Straf is pijnlijk en barmhartigheid is de zalf. En als wij handelen zoals Hij dat deed zal er heel veel onmin, wrok, onvrede en haat verdwijnen uit onze wereld. Ik ben daar heilig van overtuigd!
#MeToo kondigt het nieuwe omgaan met elkaar aan. #MeToo leert ons óók om onze grenzen te bewaken in omgang, (voortijdig) oordeel en wrok! Grenzen die nooit overschreden mogen worden.

Ga mee op mijn zoektocht, in Godsnaam…! Op zoek naar eerbied en barmhartigheid. Het zal een openbaring zijn…

Advertenties

“Vrede op aarde”…?

Kunstwerk aan de voet van de kathedraal in Antwerpen: een kindje slaap op een slang. ©foto: Emmanuel

Onlangs waren wij in Antwerpen. Pal voor de ingang van de kathedraal was in het plaveisel een kunstwerk verwerkt, dat op indringende wijze de vrede, verwoord in Jesaja, uitbeeldt: een kindje, kwetsbaar en klein, slapend op een slang. Of zou het Jezus zijn, die laat zien dat het kwaad nooit het laatste woord heeft? Toen voelde ik al een blogje opkomen. Bij deze!

In het Bijbelboek Jesaja, waaruit veel gelezen wordt op weg naar Kerstmis toe, staan verhalen die het hunkeren door de mensheid naar vrede prachtig in beeldende taal onder woorden brengen. Die vrede, die saamhorigheid en geluk zullen komen als de Messias, de Verlosser komt. En Hij kwam, zo hebben wij dat altijd meegekregen en vieren we nog ieder jaar.

Maar ik kan niet zeggen dat de vrede er sindsdien mee is toegenomen. De situatie van de wereld van toen en nu zijn nogal vergelijkbaar. Toen was er onrust, waren er zelfzuchtige leiders, talloze religieuze farizeeërs en stonden mensen elkaar naar het leven. Het is nu niet anders…

Moeten we die vrede dan anders interpreteren? Als een vrede van het hart? Moeten we het lijden dat ons overkomt als beproeving van God zien? Dat maar weinig mensen een ‘vrolijk Kerstfeest’ hebben, zoals een collega mij zei? Pas in de Hemel zal alles goed en mooi zijn? Maar komen we daar wel? Wij zijn toch slechts zondaars? Jezus kwam het Licht brengen voor iedereen en ondertussen worden mensen bang gemaakt of nog verder in de winter- of levensdip geduwd met de ‘leer’ dat we nog steeds in duisternis leven, zoals de plaatselijke Gereformeerde Gemeente het huis-aan-huis verspreidde.

Wat zei Jezus in zo’n situatie? “Huichelaars! Gij legt mensen ondraaglijke lasten op!” (Lucas 11,46). Want juist dàn wordt er geknecht, zal er geen vrede in ieders hart komen, heeft niemand een ‘vrolijk Kerstfeest’, komt het lijden aan het geloof niet van God maar van de mensen, bestaat er geen Hemel, zullen we daar dus nooit komen, blijven wij zondaars en dwalen wij rond in duisternis!

De Kunst (met hoofdletter ‘K’!) is om in de verhalen van de Bijbel de vrede, liefde en saamhorigheid naar boven te halen en dat in ons leven structureel handen en voeten te geven. Wij zijn de ledenmaten van Onze Lieve Heer! Wij maken Hem zichtbaar door zelf aan slag te gaan met vrede, liefde, naastenliefde. Onbevooroordeeld, over grenzen van onze eigen geloofgroep heen, elkaar zien als mensen op zoek naar geluk, elkaar bemoedigend en opbeuren. “Wat gij aan de minsten der mijnen hebt gedaan, hebt gedaan Mij gedaan.” (Matteüs 25,45).

Hoe mooi zijn die Messiaanse dromen bij Jesaja (11, 3-9):

Niet naar uiterlijke schijn spreekt hij recht en hij doet geen uitspraak op grond van loze geruchten; hij geeft de geringen hun recht en de armen in het land krijgen een eerlijk vonnis. Hij kastijdt de verdrukkers met de roede van zijn mond en de bozen doodt hij met de adem van zijn lippen. Gerechtigheid draagt hij als een gordel om zijn lenden, en trouw als een gordel om zijn heupen. De wolf en het lam wonen samen, de panter vlijt zich neer naast het bokje, het kalf en de leeuw weiden samen: een kleine jongen kan ze hoeden. De koe en de berin sluiten vriendschap, hun jongen liggen bijeen. De leeuw eet haksel als het rund, de zuigeling speelt bij het hol van de adder, het kind strekt zijn hand uit naar het nest van de slang. Niemand doet nog kwaad of handelt nog verderfelijk op heel mijn heilige berg.

Wat een sterke oproep aan ons allemaal … wij, op weg naar Kerstmis … wij, op zoek naar vrede … naar liefde … naar elkaar …

Dàn vinden wij dat pasgeboren kindje, slapend bij de slang….

Advent

Detail “Hemelse gezangen” van onze kerstgroep. ©Emmanuel

Na onze mooie vakantieweek in Amsterdam zet ik mijn winterstop voort met het uitvoeren van en afvinken op een nog-te-doen-lijstje.

En nu Sinterklaas z’n kont gekeerd heeft en wij nog de laatste lekkernijen te verorberen hebben, is de kerstboom reeds in huis en komt ons huis al aardig in de kerstsfeer.

Onze kerstgroep (nu uiteraard nog niet volledig) heeft opnieuw een andere en nog betere plek gekregen. Bij ons staat die altijd apart, los van de overige kerstversiering, hiermee de ware herkomst van het Kerstfeest benadrukkend.

Ik besef dat wij het goed hebben. Ik weet dat er ook velen zijn in ons land en daarbuiten die op een heel wat mindere wijze Kerst gaan vieren.
Dankbaarheid met een rauw randje…

Mooie Adventstijd allemaal!