Hoe levens verlopen…

 

In de oorlog ’40/’45 leerde mijn (in 1994 overleden) moeder een jongedame kennen die haar beste vriendin werd. Die vriendin ging later trouwen. Haar man had een leuke broer. Die werd het eerste liefje van mijn moeder. Die liefde zette niet door. Haar ex-liefje trouwde met de echte liefde van zijn leven. Toen leerde mijn moeder mijn pa kennen. Zij trouwden ook.

Wij verhuisden naar de plaats waar ik opgroeide en zij bleken in hetzelfde blok enkele deuren verderop te wonen. Zij werden ‘oom’ en ‘tante’, evenals zijn broer en die beste vriendin met hun twee dochters (waarvan een dochter zwaar gehandicapt) in diezelfde woonplaats. Die beste vriendin werd jarenlang ziek. Reuma. Alles werd krom aan haar, behalve haar geest en opgewektheid. Op haar graf staat: “Het zijn niet de sterkste vogels die het mooiste fluiten.”

Hij hertrouwde en zijn vrouw verloor haar geheugen.
Ondertussen verhuisde ma’s eerste liefde met zijn vrouw. Wij ook. En toeval? Ook nu vlak bij elkaar.
De zwaar gehandicapte dochter van mijn ‘oom’ stierf. Zijn tweede vrouw stierf. En toen mocht hij naar de Hemel. Onder zijn naam staat: “Een gelukkig en bevoorrecht mens.”

Wij vlogen uit huis, mijn moeder stierf, mijn vader hertrouwde en verhuisde.
Ma’s eerste lief met zijn vrouw bleven. Maar haar geest wordt steeds vager, mistiger…
En nu dan, vandaag, draag ik haar grote liefde, de vroeger lief van mijn overleden moeder, ten grave.

Hoe levens verlopen…

Jezus is waarlijk verrezen? Halleluja?

Nadat ze van Maria Magdalena hebben gehoord dat de steen voor het graf is weggehaald, en Jezus’ lichaam er niet meer is, rennen Johannes (in het wit) en Petrus, overmand door emoties, naar het graf. Ze waren hun vriend en meester kwijtgeraakt, rouwden om hem. En nu is er plotseling weer hoop. De Zwitserse realist Eugène Burnand had de allesoverstijgende emoties niet treffender kunnen weergeven. Je ziet, voelt en hoort de mannen met alles wat ze zijn, denken: “Zou het waar kunnen zijn wat Jezus zei over opgewekt worden uit de dood?”

Tjonge, geloof ik dat ook? Dat wat ik boven dit stukje heb gezet? Dat wat er bij de afbeelding hierboven staat geschreven? Ook ik, een gelovige homo, ben een zoeker, een twijfelaar, een kritisch maar loyaal Rooms-Katholiek en bemerk mijn ratio, welke met mijn geloof vaak op gespannen voet leeft. En toch kwamen ratio en geloof afgelopen week in mijn beleving bijna moeiteloos samen.

De Goede Week was goed, méér dan goed.

De Palmzondag-liturgie was anders dan andere jaren. Ik hoorde de Intocht en miste het Lijdensverhaal. En toch inspireerde het mij.

Op woensdag nam ik deel aan de Pelgrimstocht naar de Chrisma-mis in ons Bredase Bisdom, dit jaar in Rijsbergen. Met 30 medepelgrims wandelden we als Emmausgangers, elkaars hart laten ontbranden doordat we de woorden van de Schriften in daden omzetten met betrokkenheid, luisteren naar elkaar, samen bidden, samen stil zijn, samen eten en drinken, samen praten en samen lol maken.
Ons entree in de gevulde Sint Bavo-kerk in Rijsbergen voelde vereerd: met z’n allen dwars door het middenpad naar het altaar en daar als afsluiting van onze voettocht gezamenlijk hardop psalm 134 bidden, stemmig overstemd door een oefenend koor.
Het hele Bisdom was traditioneel vertegenwoordigd in één grootse viering, vanwaar de verse Heilige Oliën over het hele Bisdom worden verdeeld, ‘uitgesmeerd’. Indrukwekkend!
Met deze wandeling wandelden we figuurlijk en letterlijk het Paastriduum tegemoet, het grootste kerkelijke feest.

Met de Witte Donderdag-viering opende in mijn eigen parochiekerk het Paastriduum en waakte ik korte tijd tijdens de Aanbidding in de dagkapel.

Op Goede Vrijdag mocht ik om 15.00 uur voorgaan in de Kruisweg-viering, waarin ik een geactualiseerde versie van een Kruisweg bad, die ikzelf een aantal jaren geleden schreef.
Deze kruisweg-taak grijpt mij nog altijd naar de keel en is voor mij persoonlijk de meest beladen viering binnen het Paastriduum geworden, ondanks dat die viering eigenlijk buiten het Paastriduum valt vanwege haar devotionele oorsprong.
‘s-Avonds gingen we, nu samen, naar een ‘geprotestantiseerde’ sobere versie van de katholieke kruisweg, compleet met 14 staties, maar dan wel zònder afbeeldingen. Toch raakte het me, in al zijn eenvoud.

In de middag van Stille Zaterdag mocht ik een collega van onze Liturgische Werkgroep assisteren tijdens een Passie-Pasen-viering in een verzorgingshuis. Aangrijpend om het lijden van Jezus daar onder woorden te brengen aan mensen die zelf een lijdensweg afleggen…
En op deze Stille Zaterdagavond zouden wij, tezamen met een ernstig zieke kennis, een vroege Paaswake bezoeken en vieren. Maar hij was te zwak. Toch zijn wij naar die Paaswake geweest, hem en zijn gezin in ons hart meedragend; dat hij en zijn gezin kracht naar kruis zullen krijgen en ook zij gesterkt worden door het aloude verhaal over lijden en verrijzenis.

En zo wordt het Pasen! Wat iedereen er verder van gelooft of niet: ik denk dat voor mij Pasen tòch een feest van verlossing is. De zonden zijn toch vernietigd aan het kruis? Het knechten, misbruiken en martelen van mensen door moraal, woord, regel en daad zijn na Jezus leven dan toch ‘not done’? Oeps, dan heeft de Kerk nog héél veel te leren….
En we mogen, ondanks de dood, toch erop vertrouwen dat de dood uiteindelijk niet het laatste woord heeft en wij, met allen die ons zijn voorgegaan, één gemeenschap van heiligen vormen? Eigenlijk zijn dat voor mij de mooiste goed-nieuws-berichten van Pasen!

Ja, ik denk dat ik daarom tòch durf te zeggen: Jezus is waarlijk verrezen! Halleluja!

Maar dat laat onverlet, dat onder mijn lezers velen zijn, die Pasen heel anders beleven, ook zonder de gelovige oorsprong. Paasmarkten, meubelboulevard, gewoon wandelen, genieten van goed eten, de lente voelen: prima! Geniet van het goede, van elkaar en van de vrede die elders zo ver weg is…. Wàt er ook verrezen is: Jezus, het Licht, het licht, de lente, de natuur, wij uit onze winterdip: geniet ervan!

En ik ben ook weer verrezen: terug op Facebook en Twitter. Verwacht geen tsunamis aan berichten/reacties meer, tenminste…dat is mijn streven.

Maar voor nu:

Fijne vrije dagen gewenst, vrolijk Paasfeest, Zalig Pasen!!

De Goede Week

Op kruisbeelden wordt Christus bijna altijd met lendendoek afgebeeld. Op deze, door Donatello gemaakt, is hij echter naakt. Donatello was een ‘realist’. Hij beeldde meestal de man en vrouw van de straat af en voor hem was het duidelijk dat de arme man naakt aan het kruis hing. Voor zijn tijdgenoten was dit wel schokkend. Brunelleschi, een vriend van hem, riep uit: ‘Je hebt een boer afgebeeld, niet onze verlosser!’. In de kunstgeschiedenis is een naakte Christus een bijzonderheid. Het benadrukken van de menselijke kant van Jezus kan gezien worden als ketterij en daarnaast is er nog een ongeschreven regel in de beeldhouwkunst: “Beeld nooit de dood van een God af”. Meestal kijkt de Christus omhoog naar de hemel of naar Maria en ziet er nog levendig uit. Donatello laat een gewonde, lijdende man zien die op het punt van sterven staat. Maar kijkend naar deze naakte en verlaten Christus geeft je een gevoel van barmhartigheid en begrip van de werkelijke betekenis van het beeld: de dramatische eenzaamheid van de mensheid voor het mysterie van leven en dood. ©Hans van der Veeke, 2010.

Pasen nadert.
Maar…geen Pasen zonder Stille Zaterdag, Goede Vrijdag, Witte Donderdag en Palmzondag.

Palmzondag: snoeiharde uitbeelding van onze eigen hypocriete houding. Eerst Jezus juichend binnenhalen en vervolgens roepen: “Kruisigt Hem!!”
Witte Donderdag: Jezus eet met Zijn vrienden. Had ‘ie gedacht! Een stelletje smeerlappen! In ieder geval is er één die Jezus verraadt. Met een kus nog wel!
Goede Vrijdag: Jezus wordt gemarteld en gedood. Goedheid, eerbied en barmhartigheid worden vermorzeld om het eigen hagje veilig te stellen. En waar Jezus met Zijn dood de zonde wegneemt van het menselijk falen, maken Zijn volgelingen door regeltjes nieuwe zonden en leggen weer loodzware lasten op. Stelletje farizeeërs!
Stille Zaterdag: ècht stilte? Vol verwachting? Of druk als altijd?

Het is allemaal herkenbaar in mijn en jouw leven!
Waar blijft Pasen?
De overwinning op dat alles?

Zodra wij in onze eigen Goede Week, in ons eigen leven willen bewerkstelligen om die hypocrisie, die geniepigheid, die volksverlakkerij, die aanleidingen voor het onderdrukken en martelen van onszelf en onze medemensen rigoureus te verbannen, zoals Jezus ons voordeed…
Ja, dàn pas zal het Pasen zijn!

Nog een heel leven, een hele Goede Week te gaan….