‘Roomschen’ en niet-100%-hetero’s

De kerkdienst op Roze Zaterdag van 24 juni aanstaande zou eerst in de Sint Jan van ‘s-Hertogenbosch plaatsvinden mèt de bisschop, mgr. de Korte, erbij.
Onlangs trok die bisschop beide voornemens toch weer in.

Er is al veel over (de motivatie van de bisschop ten gunste van een roze viering in de St. Jan en het uiteindelijke besluit van mgr. de Korte om er alsnog van af te zien) geschreven en geoordeeld in de diverse media.
Ikzelf mag evenmin oordelen. Als ik in de spiegel van mijn leven kijk besef ik dat ik in mijn leven mensen beschadigd en pijn gedaan heb. Ik heb er alles aan gedaan om daaronder een streep te zetten.
Daarom beperk ik mij tot deze reactie:

Ik was niet de enige die een paar weken geleden knipperde met de ogen toen ik las dat de Oecumenische Viering van Roze Zaterdag in de Sint Jan zou plaatsvinden. Later las ik dat de plebaan van de St. Jan mede voor zou gaan in die dienst en dat mgr. de Korte op het einde de zegen zou geven.
Ik dacht toen al: het is nu wachten op een reactie van priester Mennen.
Ik hoefde niet lang op die reactie te wachten.

priester Mennen

Mennen fulmineerde buiten zinnen tegen alles wat hem daarin tegenstaat. Ach, denk ik dan, het is genoegzaam bekend: dat soort gedrag (lees: gekonkel) is heel herkenbaar bij mensen die zelf met hun eigen geaardheid worstelen. Ik spreek uit mijn eigen ervaring in een ver verleden…

Inmiddels heeft mgr. de Korte vanwege verzet binnen het bisdom ‘s-Hertogenbosch de toestemming voor de viering in de St. Jan en zijn aanwezigheid daarbij ingetrokken, al blijft de plebaan één van de voorgangers in de Roze Viering die nu in de protestantse Grote Kerk, vlakbij de St. Jan, plaatsvindt. En ook nu zijn Mennen & Co verre van tevreden. Het was te verwachten.

Verzet binnen het bisdom: het is een kleine recalcitrante groep orthodoxe RK-gelovigen/priesters die steevast chantage gebruikt om de Leer der Kerk naar de letter te bewaken. Daarbij heiligt het doel elk middel, want de Leer der Kerk is niet pastoraal en de letter is wet. Daar is ook totaal geen discussie mee mogelijk, want de Leer staat niet ter discussie. In de absolute waarheid die achter de Letter der Leer schuilgaat ligt voor hen de ultieme opdracht en het genoegen om elke andere mening/levenswijze/afvallige ‘geestelijk’ dood te knuppelen. En mòcht er (‘geestelijk’) bloed vloeien, dan rust de bloedschuld op (in dit geval) de homo’s zelf (ja, dit staat in de Bijbel: Leviticus 20,13) en wast dus elke criticus zijn handen tevreden in onschuld. Dat de gezondheid van de voorganger van mgr. de Korte, mgr. Hurkmans, hieronder leed in zijn nadagen als bisschop van ‘s-Hertogenbosch is geen geheim. Hij werd weer milder, zoals hij eens als pastoor ook was en dat werd niet gepikt.

Zolang kerkelijke praktijken die recht tegen de Leer ingaan verborgen blijven, is er geen vuiltje aan de lucht. Zodra het openbaar wordt is het ‘not done’, een probleem, een rel.
Als ik indertijd gelogen had omtrent mijn homoseksuele praxis, dan had ik pastoraal werker kunnen worden. Was het later alsnog ‘openbaar’ geworden, dan (en dit is letterlijk aan mij medegedeeld door het toenmalig Hoofd Personeelszaken van het Bisdom Rotterdam)…”…is er een probleem, maar dan is daar wel een mouw aan te passen.”

Je mag dit alles hypocriet noemen. Het is veel meer een even zielig als triest fundamenteel onvermogen om de huidige tijdspanne theologisch, leerstellig en pastoraal te benaderen.
Wie de Roze Viering in de Sint Jan beschrijft als ‘het innemen van het laatste bolwerk dat vasthoudt aan de schriftuurlijke afkeuring van homoseksueel gedrag en van alle handelingen tegen de morele natuurwet’ draagt dat onvermogen in zich.
Daar is geen discussie mee mogelijk, laat staan een gesprek. Mgr. de Korte zal er nog vaak een zware dobber aan hebben, al leert hij zo zijn collega’s in het ambt wel kennen…

Mgr. de Korte, bisschop van ‘s-Hertogenbosch

Bisschop de Korte laat in zijn brief de kerkleer overeind (en maak je geen illusies: die blijft zo!), maar hij laat als een echte herder merken, dat er wel degelijk ruimte is. Die ruimte is er in de meeste parochies en gemeenschappen al veel langer. En daarom neemt hij die ruimte niet in het verborgene, maar benoemt het en wil er inhoud aan geven, zij het nu op wat beperkter schaal. Het is aan ons om zijn uitgestoken hand in dank te aanvaarden. Dan zal het voor alle aanwezigen in de Roze Viering mogelijk zijn om waardig en met opgeheven hoofd te zingen, te bidden en de Heer te danken voor al het goede van de liefde die Hij in ons gelegd heeft. Die uitgestoken hand en een waardige viering zijn een zegen op zich. Die zegen kan door niemand afgepakt worden!

Roze geloven

Het gehele jaar door vinden in Nederland her en der roze kerkvieringen plaats. Een aantal zijn met meer of minder frequente regelmaat. Soms wordt een bepaalde zondag of lezingen-cyclus hiervoor aangegrepen. Maar een bepaald kerkelijk feest kun je ook als aanleiding gebruiken, zoals bijvoorbeeld een Adventsviering in aanloop naar het Kerstfeest. En natuurlijk is de feestdag van de door de homowereld toegeëigende (erotisch afgebeelde) Heilige Sebastianus (20 januari) ook een mooie aangelegenheid. Of de Gay Pride…!

LHBT-predikant ds. Wielie Elhorst. ©Maartje Geels

LHBT-predikant ds. Wielie Elhorst. ©Maartje Geels

De Nederlandse homowereld heeft inmiddels in de persoon van Wielie Elhorst een toegewijde LHBT-predikant. Hij gaat voor in menig roze kerkdienst en reist bovendien kris-kras de wereld over om niet alleen de Nederlandse voortvarendheid op LHBT-gebied onder de aandacht te brengen, maar ook om steun te betuigen en medewerking te verlenen aan zovele onderdrukte gelovige homo’s’, lesbo’s, transgenders, biseksuelen en alle variaties die God in Zijn schepping heeft gelegd. Maar Wielie is ook gewoon predikant in zijn eigen PKN-gemeenschap in Bussum. Gewoon, naast al dat roze-gewone…!

In een kerkdienst komen mensen samen om te bidden, te zingen en iets mee te krijgen om het dagelijkse leven bemoedigd en gesterkt weer tegemoet te gaan. Dat geldt voor alle gezindten. Als de mensen van een andere gezindte als die van mij zich bemoedigd en gesterkt weten na de samenkomst is het goed. Als iemand er ontgoocheld van terugkomt is er iets mis. Hopelijk weet een kerkgemeenschap dat ten goede te keren. Maar vaak, te vaak nog steeds, voelen LHBT-ers zich niet thuis, niet welkom, niet bemoedigd in hun eigen kerk en vinden zij geen eerbiedig gehoor. Voor hen èn voor iedereen die verder wil en durft te kijken dan zijn of haar eigen kerkelijke grenzen zijn die roze vieringen vaak ware ogen-openers!

Een Bijbelverhaal leest met een roze bril heel anders als met een zwarte, grijze, geel-witte of welke kerkelijke ‘kleur’ dan ook. Waar de vriendschap tussen David en Jonathan in de traditie als ‘makkers onder mekaar’ wordt gezien, ziet die roze geloofsbril en menig nuchtere lezer daar toch wel wat meer in van liefde, genegenheid en tot elkaar aangetrokken worden, kortom een homo-vriendschap. Je kunt ook heel ver gaan met dat ‘roze lezen’ van de Bijbel, zóver dat soms zelfs menig door de roze wol geverfde gelovige homo zich achter de oren krabt….

‘Iedere ketter heeft zijn letter’ is een uitspraak die je ook wat anders kunt brengen. Iedere gelovige of gemeenschap zoekt, vindt en leest in de Bijbel de grond voor haar specifieke theologie, leefwijze en verkondiging. Je vindt in de Bijbel weinig feiten, slechts meningen en visies van mensen over God, lang geleden opgetekend. Dat vraagt niet om klakkeloos of letterlijk herhalen. Daar moet nieuwe en hedendaagse inspiratie uit voortvloeien. Dat is vaak koorddansen voor de voorgangers/predikanten. Zoveel gelovigen, zoveel meningen (geen feiten) over moraal, Bijbel, Jezus en God. En menig ‘inter-gezindten-discussie’ is dan niet zelden oeverloos dan wel volslagen zinloos.

Het kruis-kunstwerk van Jan Haen. ©EO

Een kunstwerk van assistent-pastor en kunstenaar pater Jan Haen uit Weesp dat verwijderd werd uit een kerk in Frankrijk, omdat in een hoekje van het kunstwerk twee zoenende mannen zijn afgebeeld. ©EO

Roze geloven: het gelovige leven in al haar facetten bezien door een roze bril. Je kunt natuurlijk een zwarte bril opzetten, maar met die roze bril heb je twee maal zoveel lol in je (gelovige) leven. Ja, ik kan dan anders kijken naar Jezus bijvoorbeeld. Wat zou Hij ervan vinden als iemand op een andere manier naar Hem kijkt? Dat vroegen Jezus’ leerlingen zich ook af (Markus 9,38+39) toen anderen van buiten hun clubje in Jezus’ naam net als zij ook duivels aan het uitdrijven waren. “Jezus, dat kàn toch niet!!!!” Waarop Jezus zei: “Ach, maak je niet zo druk. Dan zullen ze ook zo slecht niet over mij denken!”

Volgens mij had Jezus toen een roze bril op….

Compleet

Friedhelm & Robert (l) geven uitleg over de jaarlijkse CHJC Roze Adventsviering, voorheen in Goes, vanaf december 2016 in Middelburg. ©Emmanuel

Friedhelm & Robert (l) geven uitleg over de jaarlijkse CHJC Roze Adventsviering, voorheen in Goes, vanaf december 2016 in Middelburg. ©Emmanuel

Onlangs werden onze Zeeland/West-Brabant-regioleden Friedhelm & Robert genomineerd voor de Zeeuwse Parel vanwege hun inzet voor de jaarlijkse CHJC Roze Adventsviering, op zaterdag 10 december jl. al weer de zevende in successie. Via deze link lees je meer over de toekenning van de Zeeuwse Parel.

Op de dag van de toekenning van de Zeeuwse Parel (11 oktober: Coming Out Day) aan één van de vier genomineerden (namelijk de ambassadeurs van Roze 50+) waren Friedhelm & Robert bij Omroep Zeeland de ‘Zeeuw van de dag’. Hiervoor werden zij verspreid over de dag een drietal keren geïnterviewd. In één van die interviews vertelde Friedhelm, dat zijn ex-vrouw na zijn coming-out tegen hem zei: “Zoals je nu bent, zó had ik jou toen willen hebben.” Ook werd aan hen gevraagd of ze nog een tip hadden voor mensen die nog ‘uit de kast’ moeten komen. Hun antwoord was: “Kom uit de kast, je wordt er een compleet mens van!” Mooier kon het niet gezegd worden!

Op 7 december 2016 verscheen in de PZC een bijna twee pagina’s bestrijkend interview met Friedhelm & Robert. Klik HIER om het artikel te lezen.

Compleet. Een uitdrukking die aangeeft dat iets ‘klopt’, ‘heel’ is, ‘afgerond’. In religieuze leefgemeenschappen wordt aan het einde van de dag vaak de Completen gezongen. Het is de laatste kerkdienst van dag. Daarmee wordt de dag afgesloten, afgerond, compleet gemaakt. Toen ik een tijdje in een Frans klooster verbleef was het laatste, elke dag terugkerende gebed van Vader Abt tijdens die Completen een verwijzing naar de dood, die komt als een dief in de nacht. Vertaald luidde het als volgt: “Vragen wij op voorspraak van de Heilige Maagd Maria dat de Heer ons een rustige nacht moge geven èn de genade te mogen sterven in Zijn Liefde.”

Video van 4 jaar geleden van de Completen in Abbaye Mont des Cats, met hierin te beluisteren het genoemde korte gebed van de toenmalige Vader Abt Dom Jacques en een gedeelte van het Salve Regina. ©Abbaye Mont des Cats

Ik moest hieraan denken naar aanleiding van de discussie rondom het waardige sterven na een voltooid leven. In een tijdsbetek van enkele maanden kwamen dit jaar twee gevallen van euthanasie in het nieuws van twee geliefden die elkaar niet wilden loslaten door de dood en dus allebei de dood verkozen. Zij wilden niet verder leven met het gemis van de ander of eenzaam verder lijden aan een terminale ziekte.

Gedeelte van het overlijdensbericht van voormalige CDA-Kamerlid Frans Jozef van der Heijden (78) en zijn echtgenote. Opvallend is dat ze dat besluit en hun standpunt in het maatschappelijke debat in een overlijdensbericht hebben gemotiveerd.

Gedeelte van het overlijdensbericht van voormalige CDA-Kamerlid Frans Jozef van der Heijden (78) en zijn echtgenote. Opvallend is dat ze hun besluit en hun standpunt in het maatschappelijke debat in een overlijdensbericht hebben gemotiveerd.

Ik vond die berichten zowel heftig als ontroerend. Heftig, omdat twee mensen bewust een gezamenlijke dood verkozen boven alleen achterblijven met alle ellende van zijn of haar terminale ziekte. Ontroerend, omdat ik hierin zag hoe sterk de liefde kan zijn.

Liefde betekent ook: leren loslaten. Maar als dat loslaten alleen maar ellende brengt?

Er wordt vanuit de Christelijke hoek afwijzend gereageerd op het zoeken naar wegen om te komen tot het actief afsluiten van een voltooid leven. Ik zie dat er vanuit Christelijke hoek wel meer levensgebeurtenissen worden afgewezen op grond van de Bijbel, terwijl er in veel gevallen pure liefde in het spel is, welke in feite gedwarsboomd wordt.

En toch ….. hoe romantisch zwijmelen zovelen weg bij het verhaal van Romeo en Julia, die ook niet zonder elkaar verder wilden leven! Als uit het leven van zovelen de liefde gebannen wordt op grond van door mensen bedachte regeltjes, welke opgetekend werden in een heilig Boek….hoe kan dan ooit iets van dat Koninkrijk waar Jezus over sprak zichtbaar worden?

De Remonstrantse predikante Alleke Wieringa verwoordde het treffend:

Als God echt vader is, dan is hij niet boos als een van zijn mensenkinderen iets eerder thuis komt dan afgesproken.

Ik heb geen antwoorden, zoals zo vaak. Ik heb vaak meer vragen. Misschien moet ik met al die vragen naar de Kribbe toe. Kan de liefde die dáár zichtbaar werd en dertig jaar later verkondigd werd een antwoord geven? Mag die liefde, die vanaf toen leidraad werd en mensen compleet maakte, ook nu, in zekere en onzekere tijden, op de eerste plaats blijven en bezongen worden?

Zalig Kerstmis!