Rome en de vele wegen

Pelgrimsbutton van 33 jaar geleden. ©Emmanuel

In de eerste helft van juni jl. hebben wij Rome bezocht. Voor mij was het 33 jaar geleden dat ik via het Bisdom Roermond, samen met 120 jongeren en de nodige priesters (per trein) en bisschop Gijsen (per vliegtuig) een pelgrimstocht ondernam naar de Eeuwige Stad.

Toen, toegevoegd aan een klein groepje jongeren-met-roeping (al moest mijn roeping nog komen, maar men dacht waarschijnlijk: baadt het niet, schaadt het niet…) bezochten we de opgravingen van het graf van de Heilige Petrus. Daar, pal naast die toch wel heilige plek, baden we de Geloofsbelijdenis. Daar werd ik gewaar dat ik iets moest gaan doen in de Kerk en iets anders dan trouwen en kindjes krijgen. In een geheel andere setting is dat nog steeds het geval…
Vlak voor de terugkeer naar Nederland hadden we een privé-audiëntie bij de toenmalige paus en inmiddels heilig verklaarde Joannes-Paulus II, die ik een hand mocht geven en van hem een Rozenkrans kreeg.

Nu ben ik ruim drie decennia verder. Ik heb mijn (RK-)geloof losgemaakt van de onbarmhartige kerkleer-regels. Van die regels mag ik best een kerk binnenkomen, maar daar heb je het dan ook wel zo’n beetje mee gehad. Het tegenovergestelde is echter het geval: ik beleef mijn geloof, mijn kerk-betrokkenheid en het feit dat ik zelfs af en toe mag voorgaan in een Woord-en Communie-viering vanuit dankbaarheid voor Gods barmhartigheid en met Jezus’ onbegrensde liefde voor de medemens voor ogen. Eind vorig jaar werd het Jaar van de Barmhartigheid afgesloten. Ik heb op veel momenten in mijn leven barmhartigheid mogen ervaren, ook rond dat jaar. Barmhartigheid: een term die het spreekwoord “Vele wegen leiden naar Rome” handen en voeten geeft.

Vroeger kon ik met de RK-kerkleer in de hand zo de weg uitstippelen naar de hemel. Inmiddels heb ik de zekerheid gekregen dat die weg niet de enige weg is en in ieder geval een weg is met bar weinig barmhartigheid. Wie het leven verengt tot de keuze voor de brede of smalle weg heeft zeker een doel voor ogen, maar snapt niets van Gods schepping en doet Hem tekort.

Een mooi voorbeeld hiervan is het intrekken door de bisschop van ‘s-Hertogenbosch, mgr. de Korte, van de toestemming om de Oecumenische Roze Viering van Roze Zaterdag van 24 juli jl. te laten plaatsvinden in de kathedrale Basiliek van St. Jan. Hij deed dat nadat hij constateerde dat er gelovigen en priesters waren die het niet eens waren met die dienst in de St. Jan en de aanwezigheid daarbij van de bisschop, wat dus ook niet doorging. Het was niet zijn keuze. Hij werd onder druk gezet, gechanteerd. Met de ‘bar machtige’ kerkleer in de hand is dat een fluitje van een cent.

Er ‘leiden meer wegen naar Rome’. Paus Franciscus heeft barmhartigheid zijn hele priesterleven lang al in praktijk gebracht. Majoor Bosshardt (25 juni was het 10 jaar geleden dat zij werd ‘Bevorderd tot Heerlijkheid’) deed hetzelfde. Pater van Kilsdonk was ook zo iemand. En ik ken vele priesters, religieuzen, gelovigen en medemensen die leven vanuit hun hart. Zij zijn open, toegankelijk, onbevooroordeeld, zorgzaam, hebben een luisterend oor, zijn vergevingsgezind en geven je vrijheid zoals Jezus dat deed.

Plebaan Geertjan van Rossum oogstte tijdens de Oecumenische Roze Kerkviering een lang en welgemeend applaus! ©Henk van Esch

Die paar steekwoorden (er zijn er veel meer) zijn de handen en voeten van de barmhartigheid. Barmhartigheid is voelbare nabijheid van God. Die nabijheid van God, die barmhartigheid proefde ik toen ik de woorden las (lees HIER die woorden) die de Plebaan van de St. Jan heeft uitgesproken tijdens de Roze Kerkdienst op Roze Zaterdag.

Door een bommelding was onze aankomst in ‘s-Hertogenbosch later dan gepland en misten wij die viering. Maar er zijn gelukkig meer ‘wegen die naar Rome leiden’…
Dat gold ook voor de pelgrims die tijdens een Eucharistieviering, die wij onlangs in Rome in de Kerk der Friezen meevierden, de pelgrimszegen kregen en een oorkonde omdat zij op de fiets vanuit Nederland naar Rome waren gepelgrimeerd. Da’s heel wat anders als het vliegtuig pakken zoals wij deden!

Paus Franciscus tijdens de Algemene Audiëntie op woensdag 7 juni 2017. ©Emmanuel

En tijdens die recente Rome-reis was ik, nu met mijn wederhelft, opnieuw aanwezig bij een Algemene Audiëntie, nu van paus Franciscus, op het Sint Pietersplein. Het was niet zoals 33 jaar geleden. En niet alleen ik, maar ook de tijdsgeest is de onschuld voorbij. De tijd van aanslagen heeft haar invloed op het verzamelen van grote mensenmassa’s. Maar toch… We stonden pal vooraan en het was een bijzondere ervaring.

Dat was ook mijn hernieuwde bezoek aan de St. Pieter en het altaargraf van de heilige paus die ik toen de hand schudde… Daar stond ik dan: ouder, wijzer, maar ook even als een klein kind, met tranen in mijn ogen mij verwonderend over de loop van mijn leven, nu met mijn man aan mijn zijde. Zoveel barmhartigheid, zoveel mooie en zelfs betere ‘wegen die naar Rome leiden’…

Emmanuel
https://emmanuelweblog.wordpress.com

In Memoriam: bisschop Huub Ernst *1917- +2017

Mgr. Ernst in april jl., op de dag van zijn 100ste verjaardag. ©Ramon Mangold

Mgr. Hubertus Ernst, emeritus-bisschop van Breda, overleed vrijdagavond 19 mei 2017 op de leeftijd van 100 jaar. Lees op de website van het Bisdom Breda een uitgebreide levensschets.

Ik leerde mgr. Ernst kennen door ervaringen van mijn drie Heerooms en via de media. Ik kreeg bewondering voor zijn open geloofshouding en -visie, nadat ik in de tweede helft van de jaren ’80 van de vorige eeuw mijn goedkoop-geslepen (lees: conservatieve) bril had verruild voor een exemplaar met de juiste sterkte.

Persoonlijk heb ik hem slechts een enkele keer ontmoet, waarbij mijn achternaam voldoende was voor een blik van herkenning omtrent mijn afkomst.

Toen mijn Heeroom-Deken gestorven was stond hij erop om voor te gaan in de uitvaartdienst van zijn vroegere medewerker. Die doorleefde verbondenheid tekende hem ten voeten uit.

Kort maar krachtig verwoordde ik mij gevoelens rond zijn overlijden op Facebook, welke ik nu hierbij ook graag toevertrouw aan mijn website.

Het geloof is dienstbaar aan de mens en niet andersom.
Ofwel: zoals de mens is, zo is het geloof.
Geloof moet de mens héél maken.
Als het geloof de mens misvormt, schiet het haar opdracht voorbij.

Die geloofshouding zag ik bij mgr. Ernst.
Daarin is/was hij voor mij een voorbeeld.

Ik heb hem persoonlijk nauwelijks gekend.
Mijn Bredase Heerooms kenden hem des te meer. Ik hoorde bij hen niets anders dan respect en bewondering.

Hij heeft velen geïnspireerd en bemoedigd om ondanks al het Farizeïsme in de Kerk over God en Jezus te blijven spreken!

De Hemel gaat voor hem open.
Wij hebben een voorspreker erbij.
Ik zeg dankbaar: Requiescat In Pace !

Op weg naar Emmaüs

De Emmaüs-gangers, samen met de ‘vreemdeling’. ©Afbeelding: Janet Brooks Gerloff, Abtei Kornelimünster. ©Foto: Hüsch/Abtei Kornelimünster

Preek 3e zondag na Pasen, jaar A
1e Lezing: Handelingen 2,14.22-32 ; Tussenzang: Psalm 16,1-2a.5.7-11 ;

2e Lezing: 1 Petrus 1,17-21 ; Evangelie: Lucas 24,13-35

Beste mede-parochianen,

De drie lezingen die we zojuist gehoord hebben kun je op twee manieren zien als een drieluik. En elk drieluik heeft haar eigen consequenties.

Het eerste drieluik noem ik het historische drieluik. Hierin zie je van links naar rechts het evangelie, de 1e lezing en de tweede lezing en kijk je dus naar de lezingen vanuit een historisch besef. Wat dat inhoudt? De verhalen over Jezus werden pas veel later opgetekend. Zo kijkend kun je dan concluderen dat het Emmaüsverhaal pas later ingekleurd werd met teksten uit het Oude Testament, welke bij uitstek toepasbaar waren op Jezus. Hierdoor kreeg de verkondiging meer lading en kracht. Een mogelijke enkele verwijzing die de vreemdeling naar de vroegere Schriften maakte is wellicht rijkelijk aangevuld en later hebben de 1e lezing en de tweede lezing daar nog een schepje bovenop gedaan. Het kan de geloofwaardigheid en kracht van het levensverhaal van Jezus alleen maar vergroten.

Het tweede drieluik noem ik het gelovige drieluik. Hierin krijgt het Evangelie een plekje in het midden, met links daarvan de eerste lezing en rechts ervan de tweede lezing. Wij als toehoorders weten hoe de geschiedenis verlopen is. Wij luisteren nu met de voorkennis naar de verhalen, voorkennis die de leerlingen destijds niet hadden. Wij raken niet in paniek op Goede Vrijdag, want wij weten toch wel dat Jezus met Pasen verrijst. Daarom ook worden wij met de eerste lezing eraan herinnerd hoe het ook alweer zat met de in het Oude Testament aangekondigde Goddelijke voorbestemming van Jezus als de Messias. Met die kennis reeds in ons rugzakje lezen we het Evangelie dan als een “Zie je wel, zo was het voorspeld, maar dat hadden die leerlingen niet door. Zij waren verblind.”, En de tweede lezing fungeert dan weer, net als in het historische drieluik, als een reglementaire vermaning.

Naar welk drieluik kijkt u het liefst? Het historische of het gelovige drieluik? Ik ga altijd graag op zoektocht om vanuit het dagelijkse leven met een andere blik naar de Bijbelse verhalen te kijken. Ik neem u in deze preek graag even mee op zo’n zoektocht.

Lees meer over dit bericht