Rome en de vele wegen

Pelgrimsbutton van 33 jaar geleden. ©Emmanuel

In de eerste helft van juni jl. hebben wij Rome bezocht. Voor mij was het 33 jaar geleden dat ik via het Bisdom Roermond, samen met 120 jongeren en de nodige priesters (per trein) en bisschop Gijsen (per vliegtuig) een pelgrimstocht ondernam naar de Eeuwige Stad.

Toen, toegevoegd aan een klein groepje jongeren-met-roeping (al moest mijn roeping nog komen, maar men dacht waarschijnlijk: baadt het niet, schaadt het niet…) bezochten we de opgravingen van het graf van de Heilige Petrus. Daar, pal naast die toch wel heilige plek, baden we de Geloofsbelijdenis. Daar werd ik gewaar dat ik iets moest gaan doen in de Kerk en iets anders dan trouwen en kindjes krijgen. In een geheel andere setting is dat nog steeds het geval…
Vlak voor de terugkeer naar Nederland hadden we een privé-audiëntie bij de toenmalige paus en inmiddels heilig verklaarde Joannes-Paulus II, die ik een hand mocht geven en van hem een Rozenkrans kreeg.

Nu ben ik ruim drie decennia verder. Ik heb mijn (RK-)geloof losgemaakt van de onbarmhartige kerkleer-regels. Van die regels mag ik best een kerk binnenkomen, maar daar heb je het dan ook wel zo’n beetje mee gehad. Het tegenovergestelde is echter het geval: ik beleef mijn geloof, mijn kerk-betrokkenheid en het feit dat ik zelfs af en toe mag voorgaan in een Woord-en Communie-viering vanuit dankbaarheid voor Gods barmhartigheid en met Jezus’ onbegrensde liefde voor de medemens voor ogen. Eind vorig jaar werd het Jaar van de Barmhartigheid afgesloten. Ik heb op veel momenten in mijn leven barmhartigheid mogen ervaren, ook rond dat jaar. Barmhartigheid: een term die het spreekwoord “Vele wegen leiden naar Rome” handen en voeten geeft.

Vroeger kon ik met de RK-kerkleer in de hand zo de weg uitstippelen naar de hemel. Inmiddels heb ik de zekerheid gekregen dat die weg niet de enige weg is en in ieder geval een weg is met bar weinig barmhartigheid. Wie het leven verengt tot de keuze voor de brede of smalle weg heeft zeker een doel voor ogen, maar snapt niets van Gods schepping en doet Hem tekort.

Een mooi voorbeeld hiervan is het intrekken door de bisschop van ‘s-Hertogenbosch, mgr. de Korte, van de toestemming om de Oecumenische Roze Viering van Roze Zaterdag van 24 juli jl. te laten plaatsvinden in de kathedrale Basiliek van St. Jan. Hij deed dat nadat hij constateerde dat er gelovigen en priesters waren die het niet eens waren met die dienst in de St. Jan en de aanwezigheid daarbij van de bisschop, wat dus ook niet doorging. Het was niet zijn keuze. Hij werd onder druk gezet, gechanteerd. Met de ‘bar machtige’ kerkleer in de hand is dat een fluitje van een cent.

Er ‘leiden meer wegen naar Rome’. Paus Franciscus heeft barmhartigheid zijn hele priesterleven lang al in praktijk gebracht. Majoor Bosshardt (25 juni was het 10 jaar geleden dat zij werd ‘Bevorderd tot Heerlijkheid’) deed hetzelfde. Pater van Kilsdonk was ook zo iemand. En ik ken vele priesters, religieuzen, gelovigen en medemensen die leven vanuit hun hart. Zij zijn open, toegankelijk, onbevooroordeeld, zorgzaam, hebben een luisterend oor, zijn vergevingsgezind en geven je vrijheid zoals Jezus dat deed.

Plebaan Geertjan van Rossum oogstte tijdens de Oecumenische Roze Kerkviering een lang en welgemeend applaus! ©Henk van Esch

Die paar steekwoorden (er zijn er veel meer) zijn de handen en voeten van de barmhartigheid. Barmhartigheid is voelbare nabijheid van God. Die nabijheid van God, die barmhartigheid proefde ik toen ik de woorden las (lees HIER die woorden) die de Plebaan van de St. Jan heeft uitgesproken tijdens de Roze Kerkdienst op Roze Zaterdag.

Door een bommelding was onze aankomst in ‘s-Hertogenbosch later dan gepland en misten wij die viering. Maar er zijn gelukkig meer ‘wegen die naar Rome leiden’…
Dat gold ook voor de pelgrims die tijdens een Eucharistieviering, die wij onlangs in Rome in de Kerk der Friezen meevierden, de pelgrimszegen kregen en een oorkonde omdat zij op de fiets vanuit Nederland naar Rome waren gepelgrimeerd. Da’s heel wat anders als het vliegtuig pakken zoals wij deden!

Paus Franciscus tijdens de Algemene Audiëntie op woensdag 7 juni 2017. ©Emmanuel

En tijdens die recente Rome-reis was ik, nu met mijn wederhelft, opnieuw aanwezig bij een Algemene Audiëntie, nu van paus Franciscus, op het Sint Pietersplein. Het was niet zoals 33 jaar geleden. En niet alleen ik, maar ook de tijdsgeest is de onschuld voorbij. De tijd van aanslagen heeft haar invloed op het verzamelen van grote mensenmassa’s. Maar toch… We stonden pal vooraan en het was een bijzondere ervaring.

Dat was ook mijn hernieuwde bezoek aan de St. Pieter en het altaargraf van de heilige paus die ik toen de hand schudde… Daar stond ik dan: ouder, wijzer, maar ook even als een klein kind, met tranen in mijn ogen mij verwonderend over de loop van mijn leven, nu met mijn man aan mijn zijde. Zoveel barmhartigheid, zoveel mooie en zelfs betere ‘wegen die naar Rome leiden’…

Emmanuel
https://emmanuelweblog.wordpress.com

‘Roomschen’ en niet-100%-hetero’s

De kerkdienst op Roze Zaterdag van 24 juni aanstaande zou eerst in de Sint Jan van ‘s-Hertogenbosch plaatsvinden mèt de bisschop, mgr. de Korte, erbij.
Onlangs trok die bisschop beide voornemens toch weer in.

Er is al veel over (de motivatie van de bisschop ten gunste van een roze viering in de St. Jan en het uiteindelijke besluit van mgr. de Korte om er alsnog van af te zien) geschreven en geoordeeld in de diverse media.
Ikzelf mag evenmin oordelen. Als ik in de spiegel van mijn leven kijk besef ik dat ik in mijn leven mensen beschadigd en pijn gedaan heb. Ik heb er alles aan gedaan om daaronder een streep te zetten.
Daarom beperk ik mij tot deze reactie:

Ik was niet de enige die een paar weken geleden knipperde met de ogen toen ik las dat de Oecumenische Viering van Roze Zaterdag in de Sint Jan zou plaatsvinden. Later las ik dat de plebaan van de St. Jan mede voor zou gaan in die dienst en dat mgr. de Korte op het einde de zegen zou geven.
Ik dacht toen al: het is nu wachten op een reactie van priester Mennen.
Ik hoefde niet lang op die reactie te wachten.

priester Mennen

Mennen fulmineerde buiten zinnen tegen alles wat hem daarin tegenstaat. Ach, denk ik dan, het is genoegzaam bekend: dat soort gedrag (lees: gekonkel) is heel herkenbaar bij mensen die zelf met hun eigen geaardheid worstelen. Ik spreek uit mijn eigen ervaring in een ver verleden…

Inmiddels heeft mgr. de Korte vanwege verzet binnen het bisdom ‘s-Hertogenbosch de toestemming voor de viering in de St. Jan en zijn aanwezigheid daarbij ingetrokken, al blijft de plebaan één van de voorgangers in de Roze Viering die nu in de protestantse Grote Kerk, vlakbij de St. Jan, plaatsvindt. En ook nu zijn Mennen & Co verre van tevreden. Het was te verwachten.

Verzet binnen het bisdom: het is een kleine recalcitrante groep orthodoxe RK-gelovigen/priesters die steevast chantage gebruikt om de Leer der Kerk naar de letter te bewaken. Daarbij heiligt het doel elk middel, want de Leer der Kerk is niet pastoraal en de letter is wet. Daar is ook totaal geen discussie mee mogelijk, want de Leer staat niet ter discussie. In de absolute waarheid die achter de Letter der Leer schuilgaat ligt voor hen de ultieme opdracht en het genoegen om elke andere mening/levenswijze/afvallige ‘geestelijk’ dood te knuppelen. En mòcht er (‘geestelijk’) bloed vloeien, dan rust de bloedschuld op (in dit geval) de homo’s zelf (ja, dit staat in de Bijbel: Leviticus 20,13) en wast dus elke criticus zijn handen tevreden in onschuld. Dat de gezondheid van de voorganger van mgr. de Korte, mgr. Hurkmans, hieronder leed in zijn nadagen als bisschop van ‘s-Hertogenbosch is geen geheim. Hij werd weer milder, zoals hij eens als pastoor ook was en dat werd niet gepikt.

Zolang kerkelijke praktijken die recht tegen de Leer ingaan verborgen blijven, is er geen vuiltje aan de lucht. Zodra het openbaar wordt is het ‘not done’, een probleem, een rel.
Als ik indertijd gelogen had omtrent mijn homoseksuele praxis, dan had ik pastoraal werker kunnen worden. Was het later alsnog ‘openbaar’ geworden, dan (en dit is letterlijk aan mij medegedeeld door het toenmalig Hoofd Personeelszaken van het Bisdom Rotterdam)…”…is er een probleem, maar dan is daar wel een mouw aan te passen.”

Je mag dit alles hypocriet noemen. Het is veel meer een even zielig als triest fundamenteel onvermogen om de huidige tijdspanne theologisch, leerstellig en pastoraal te benaderen.
Wie de Roze Viering in de Sint Jan beschrijft als ‘het innemen van het laatste bolwerk dat vasthoudt aan de schriftuurlijke afkeuring van homoseksueel gedrag en van alle handelingen tegen de morele natuurwet’ draagt dat onvermogen in zich.
Daar is geen discussie mee mogelijk, laat staan een gesprek. Mgr. de Korte zal er nog vaak een zware dobber aan hebben, al leert hij zo zijn collega’s in het ambt wel kennen…

Mgr. de Korte, bisschop van ‘s-Hertogenbosch

Bisschop de Korte laat in zijn brief de kerkleer overeind (en maak je geen illusies: die blijft zo!), maar hij laat als een echte herder merken, dat er wel degelijk ruimte is. Die ruimte is er in de meeste parochies en gemeenschappen al veel langer. En daarom neemt hij die ruimte niet in het verborgene, maar benoemt het en wil er inhoud aan geven, zij het nu op wat beperkter schaal. Het is aan ons om zijn uitgestoken hand in dank te aanvaarden. Dan zal het voor alle aanwezigen in de Roze Viering mogelijk zijn om waardig en met opgeheven hoofd te zingen, te bidden en de Heer te danken voor al het goede van de liefde die Hij in ons gelegd heeft. Die uitgestoken hand en een waardige viering zijn een zegen op zich. Die zegen kan door niemand afgepakt worden!

Streven naar ‘heilige rest’ is anti-katholiek

Mgr. de Korte heeft een boek geschreven (zie foto), dat onlangs is uitgekomen. Hij vertelde op 8 september 2012 aan Kruispunt Radio naar aanleiding van zijn boek “Hartelijk Katholiek” dat er binnen de Kerk altijd stromingen zijn die liever zien dat de lauwen zo snel mogelijk wegvallen en dat er slechts een heilige rest overblijft. Mgr. de Korte geeft onomwonden aan dat dat streven uiterst anti-katholiek is.

De Korte, van huis uit historicus, is zich ervan bewust dat er onder de leden
van de Kerk altijd “verschillende gradaties van participatie” hebben bestaan.
Het streven naar een ‘heilige rest’-kerk, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen echte en onechte katholieken is volgens de bisschop ‘antikatholiek’.

Sterker nog, hij zei:

Met een opgeheven vinger krijg je maar een hele kleine oogst. Het gaat erom de mensen uit te nodigen, mee te nemen en hun religieuze verlangen te verbinden met Christus en de Kerk. Dat is de uitdaging.

En ook:

Het katholicisme is een volkskerk die zoveel mogelijk mensen wil bereiken.
Iedereen is welkom in de Kerk, ook zij die het niet zo nauw
met de regels nemen. Zij horen wezenlijk bij onze gemeenschap. (…) Je mag wel hopen dat ze blijven zoeken en mogen ontdekken dat ze gezocht zijn.

(Ongetwijfeld zal die ‘heilige rest’ nu mgr de Korte anti-katholiek noemen, maar dat nu even terzijde.)

Dit lezend vandaag, zondag 9 september 2012, herinnerde ik mij de tekst op de achterzijde van ons kerkblaadje van vandaag, Ziekenzondag. Het is een tekst van de in 1996 overleden priester en mysticus Henri Nouwen, die ik heb mogen kennen en bijstaan in ziekte. Hieronder de tekst, die het bovenstaande drie-dubbel onderstreept en voor zich spreekt:

Helende aanraking

Jezus was nooit erg bezig met pastoraat. Hij sprak over datgene waar zijn hart vol van was. En wie hem aanraakte werd genezen. Hij hield geen spreekuur om een diagnose te stellen en zei ook niet: “Jou kan ik niet helpen, maar jou wel.” Mensen werden genezen doordat ze Hem aanraakten. Als je verbonden bent met God en mensen, dan ben je vanzelf dienstbaar aan anderen. Mensen willen weten waar jouw kracht vandaan komt. Ze voelen de werking ervan uitgaan.

(Henri Nouwen: “Jezus – Gedachten bij het Evangelie, Lannoo, 2003”)