Op weg naar Emmaüs

De Emmaüs-gangers, samen met de ‘vreemdeling’. ©Afbeelding: Janet Brooks Gerloff, Abtei Kornelimünster. ©Foto: Hüsch/Abtei Kornelimünster

Preek 3e zondag na Pasen, jaar A
1e Lezing: Handelingen 2,14.22-32 ; Tussenzang: Psalm 16,1-2a.5.7-11 ;

2e Lezing: 1 Petrus 1,17-21 ; Evangelie: Lucas 24,13-35

Beste mede-parochianen,

De drie lezingen die we zojuist gehoord hebben kun je op twee manieren zien als een drieluik. En elk drieluik heeft haar eigen consequenties.

Het eerste drieluik noem ik het historische drieluik. Hierin zie je van links naar rechts het evangelie, de 1e lezing en de tweede lezing en kijk je dus naar de lezingen vanuit een historisch besef. Wat dat inhoudt? De verhalen over Jezus werden pas veel later opgetekend. Zo kijkend kun je dan concluderen dat het Emmaüsverhaal pas later ingekleurd werd met teksten uit het Oude Testament, welke bij uitstek toepasbaar waren op Jezus. Hierdoor kreeg de verkondiging meer lading en kracht. Een mogelijke enkele verwijzing die de vreemdeling naar de vroegere Schriften maakte is wellicht rijkelijk aangevuld en later hebben de 1e lezing en de tweede lezing daar nog een schepje bovenop gedaan. Het kan de geloofwaardigheid en kracht van het levensverhaal van Jezus alleen maar vergroten.

Het tweede drieluik noem ik het gelovige drieluik. Hierin krijgt het Evangelie een plekje in het midden, met links daarvan de eerste lezing en rechts ervan de tweede lezing. Wij als toehoorders weten hoe de geschiedenis verlopen is. Wij luisteren nu met de voorkennis naar de verhalen, voorkennis die de leerlingen destijds niet hadden. Wij raken niet in paniek op Goede Vrijdag, want wij weten toch wel dat Jezus met Pasen verrijst. Daarom ook worden wij met de eerste lezing eraan herinnerd hoe het ook alweer zat met de in het Oude Testament aangekondigde Goddelijke voorbestemming van Jezus als de Messias. Met die kennis reeds in ons rugzakje lezen we het Evangelie dan als een “Zie je wel, zo was het voorspeld, maar dat hadden die leerlingen niet door. Zij waren verblind.”, En de tweede lezing fungeert dan weer, net als in het historische drieluik, als een reglementaire vermaning.

Naar welk drieluik kijkt u het liefst? Het historische of het gelovige drieluik? Ik ga altijd graag op zoektocht om vanuit het dagelijkse leven met een andere blik naar de Bijbelse verhalen te kijken. Ik neem u in deze preek graag even mee op zo’n zoektocht.

Lees meer over dit bericht

Advertenties

Compleet

Onlangs werden onze Zeeland/West-Brabant-regioleden Friedhelm & Robert genomineerd voor de Zeeuwse Parel vanwege hun inzet voor de jaarlijkse CHJC Roze Adventsviering, op zaterdag 10 december jl. al weer de zevende in successie. Via deze link lees je meer over de toekenning van de Zeeuwse Parel.

Op de dag van de toekenning van de Zeeuwse Parel (11 oktober: Coming Out Day) aan één van de vier genomineerden (namelijk de ambassadeurs van Roze 50+) waren Friedhelm & Robert bij Omroep Zeeland de ‘Zeeuw van de dag’. Hiervoor werden zij verspreid over de dag een drietal keren geïnterviewd. In één van die interviews vertelde Friedhelm, dat zijn ex-vrouw na zijn coming-out tegen hem zei: “Zoals je nu bent, zó had ik jou toen willen hebben.” Ook werd aan hen gevraagd of ze nog een tip hadden voor mensen die nog ‘uit de kast’ moeten komen. Hun antwoord was: “Kom uit de kast, je wordt er een compleet mens van!” Mooier kon het niet gezegd worden!

Op 7 december 2016 verscheen in de PZC een bijna twee pagina’s bestrijkend interview met Friedhelm & Robert. Klik HIER om het artikel te lezen.

Compleet. Een uitdrukking die aangeeft dat iets ‘klopt’, ‘heel’ is, ‘afgerond’. In religieuze leefgemeenschappen wordt aan het einde van de dag vaak de Completen gezongen. Het is de laatste kerkdienst van dag. Daarmee wordt de dag afgesloten, afgerond, compleet gemaakt. Toen ik een tijdje in een Frans klooster verbleef was het laatste, elke dag terugkerende gebed van Vader Abt tijdens die Completen een verwijzing naar de dood, die komt als een dief in de nacht. Vertaald luidde het als volgt: “Vragen wij op voorspraak van de Heilige Maagd Maria dat de Heer ons een rustige nacht moge geven èn de genade te mogen sterven in Zijn Liefde.”

Video van 4 jaar geleden van de Completen in Abbaye Mont des Cats, met hierin te beluisteren het genoemde korte gebed van de toenmalige Vader Abt Dom Jacques en een gedeelte van het Salve Regina. ©Abbaye Mont des Cats

Ik moest hieraan denken naar aanleiding van de discussie rondom het waardige sterven na een voltooid leven. In een tijdsbetek van enkele maanden kwamen dit jaar twee gevallen van euthanasie in het nieuws van twee geliefden die elkaar niet wilden loslaten door de dood en dus allebei de dood verkozen. Zij wilden niet verder leven met het gemis van de ander of eenzaam verder lijden aan een terminale ziekte.

Ik vond die berichten zowel heftig als ontroerend. Heftig, omdat twee mensen bewust een gezamenlijke dood verkozen boven alleen achterblijven met alle ellende van zijn of haar terminale ziekte. Ontroerend, omdat ik hierin zag hoe sterk de liefde kan zijn.

Liefde betekent ook: leren loslaten. Maar als dat loslaten alleen maar ellende brengt?

Er wordt vanuit de Christelijke hoek afwijzend gereageerd op het zoeken naar wegen om te komen tot het actief afsluiten van een voltooid leven. Ik zie dat er vanuit Christelijke hoek wel meer levensgebeurtenissen worden afgewezen op grond van de Bijbel, terwijl er in veel gevallen pure liefde in het spel is, welke in feite gedwarsboomd wordt.

En toch ….. hoe romantisch zwijmelen zovelen weg bij het verhaal van Romeo en Julia, die ook niet zonder elkaar verder wilden leven! Als uit het leven van zovelen de liefde gebannen wordt op grond van door mensen bedachte regeltjes, welke opgetekend werden in een heilig Boek….hoe kan dan ooit iets van dat Koninkrijk waar Jezus over sprak zichtbaar worden?

De Remonstrantse predikante Alleke Wieringa verwoordde het treffend:

Als God echt vader is, dan is hij niet boos als een van zijn mensenkinderen iets eerder thuis komt dan afgesproken.

Ik heb geen antwoorden, zoals zo vaak. Ik heb vaak meer vragen. Misschien moet ik met al die vragen naar de Kribbe toe. Kan de liefde die dáár zichtbaar werd en dertig jaar later verkondigd werd een antwoord geven? Mag die liefde, die vanaf toen leidraad werd en mensen compleet maakte, ook nu, in zekere en onzekere tijden, op de eerste plaats blijven en bezongen worden?

Zalig Kerstmis!

 

Leed

In de aanloop naar de Dodenherdenking en Bevrijdingsdag verdiep ik mij in hetgeen ver voor mijn geboorte gebeurde in de Tweede Wereldoorlog. In mijn jeugd woonde ik aan de “Singel 40/45” en ook al zal de betekenis van die naam ongetwijfeld ter sprake zijn gekomen, het daalde pas later bij mij in. Wellicht tekenend voor een onbezorgde jeugd!?

Ook op televisie houden de nodige programma’s de herinneringen levend aan die afschuwelijke periode, die sommige familieleden zo aan den lijve hebben meegemaakt. Een halfbroer van mijn overleden moeder sneuvelde aan de Zuid-Willemsvaart nabij Zijtaart op de eerste oorlogsdag. Belangrijke herinneringen met lessen voor vandaag. Waardevolle momenten om passende invulling aan te geven, want onze vrijheid is niet vanzelfsprekend.

Wie vervolgens naar het Journaal kijkt, ziet dat de mensheid niks geleerd heeft. Bomaanslagen met tientallen doden, die vaak onherkenbaar zijn geworden. Beelden van de 4300 jaar oude stad Homs in Syrië met alleen maar gaten en niet één huis onbeschadigd. En waar zijn die ruim 650.000(!) inwoners? Nu noem ik een voorbeeld, maar iedereen kent plaatsen en landen, waar onze vrijheid niet zo vanzelfsprekend is, waar beknotting en beperking van vrijheid eerder regel dan uitzondering zijn, waar marteling, vervolging en moord schering en inslag zijn.

Moedeloos word je er van. En op afstand kan ik er bitter weinig aan doen. Vaak is klein en groot leed vlak bij ons en zien we het niet eens. Mensen die door overlijden plots een partner verliezen, mensen die onafwendbaar nieuws over hun gezondheid te horen krijgen…. De betrokkenen en directe naasten hebben dan heel wat te verstouwen aan gevoelens van onmacht, verdriet, woede, berusting. En niet alleen zij, maar ook wij moeten deze onheilstijdingen in ons eigen leven een plek geven als het ons raakbaar nabij komt.

Tips? Erover praten, erover schrijven, met de betrokkenen erover praten, de leuke dingen in het leven niet links laten liggen, genieten van de goede momenten in het leven en je niet teveel gelegen laten liggen aan beknottende meningen en regels van anderen. Voor je het weet loop je met een kop als een zuurpruim, zie je het leven alleen maar zwaar en is de wereld een ‘dal van tranen’. Maar nooit erin berusten.

Wij zijn geschapen om met elkaar iets te maken van deze wereld. Vrede scheppen veraf, maar zeker dichtbij. Meeleven met het leed van anderen, bijvoorbeeld in Syrië, maar zeker ook met het leed ‘om de hoek’. De kunst is alleen om niet te blijven steken in dat leed. Het leed van een ander moet niet jouw leed worden. Dat is zowaar geen klein kunstje. Dat vraagt ook om afstand te nemen en jezelf er niet in te verliezen. Ik zeg altijd: Als jij zelf niet lekker in je vel zit, kun je een ander niet opbeuren en steunen. Of toch?

Het meest aangrijpende van de Kruisweg van Jezus vind ik de momenten waarop Hij, gemarteld en bijna “aan het einde van Zijn Latijn” de treurende vrouwen van Jeruzalem troost en, hangend aan het Kruis, zijn meest geliefde leerling Johannes als ‘zoon’ aan zijn moeder Maria geeft. Medelijden terwijl je zelf zo lijdt….