Hoe actueel kan Kerstmis zijn

Jezus werd ongeveer 2019 jaar geleden geboren. Dat is al hééél lang geleden. Het is beeldend beschreven in de Bijbel, wat voer is geweest voor zowel sceptici als vromen, tot aan vandaag de dag toe.

Zoals alle oude en beeldende verhalen heeft ook het geboorteverhaal van Jezus een boodschap. En ook de boodschap die eruit te ’hengelen’ is hangt af van de persoon die aan het ’vissen’ is…

De historische geboorte staat voor mij buiten kijf, evenals de impact van Jezus’ komst op aarde, in welke vorm die impact dan ook, positief of kritisch, gestalte krijgt, toen en in ons huidige tijdsgewricht.

Als ‘vrij-zinnig’ gelovig mens durf ik de traditionele vreugde om Jezus’ komst te delen, maar het evenzo kritisch te bezien, zie ook m’n inleiding hierboven.

En in deze periode zie ik via allerlei media verschillende interpretaties van het kerstverhaal voorbij komen, die mij aanspreken.

Zo is daar kunstenaar Bansky, die een traditionele kerstgroep neerzet tegen de achtergrond van een met graffiti beschilderende betonnen wand, waarin een gapend mortiergranaat-gat zit als zijnde de Ster boven Bethlehem, uitdrukking van de gespannen verhoudingen tussen Israël en Palestina.

Zo is daar die kerstgroep in Amerika: Maria, Jozef en Jezus, ieder apart in een kooi, gescheiden van elkaar, want zij zijn vreemdelingen, vluchtelingen.

En die moderne Heilige Familie, waarbij Jozef zich ontfermt over de pasgeboren Jezus terwijl Maria rustig kan slapen. Paus Franciscus vindt het een aansprekend tafereel.

Kerstmis is een traditie, met oude verhalen en samenkomen in kerk en/of thuis; een feest waarin ieders eigen gewoontes, verlangens, verwachtingen en geloof vervat zitten. Zo wordt Kerstmis ieder jaar tegelijk actueel en staan we stil bij al het goede en moeizame in dit tijdsgewricht.

En welke boodschap ‘hengelen’ wij uit Kerstmis? Dat onze wapens zwijgen en wijzen naar vrede? Dat onze grote woorden stil worden? Dat onmin over mag gaan in liefde? Heeft Jezus, na al die eeuwen en door alle ups en downs, ons iets te zeggen? Doet Jezus ons iets voor van die vrede, dat zwijgen, die stilte en die liefde?

Zalig Kerstmis!

Roze Heilige Kardinaal John Henry Newman

Icoon van de Heilige John Henry Newman, geschilderd door Ian Knowles. Kleine foto’s, v.l.n.r.: jonge John, John (zittend) samen met zijn grote liefde Ambrose, John op latere leeftijd, John in vol ornaat als kardinaal. ©️Icoon: Ian Knowles. ©️Collage: Emmanuel

Zondag 13 oktober 2019 werden een aantal nieuwe heiligen gecanoniseerd door Paus Franciscus. Eén van hen was de Engelse Kardinaal John Henry Newman (1801-1890), negen jaar geleden ‘Zalig’ verklaard. Er is veel over hem te vinden op het grote WWW. Mijn vroegere professor Kerkgeschiedenis, Peter Nissen, schreef negen jaar geleden b.g.v. de Zalig-verklaring van Newman voor het blad Volzin een goed, bondig en lezenswaardig artikel met als titel: “Eigen geweten eerst. Zalige ‘homokardinaal’ John Henry Newman”. Ik beveel het van harte aan!

John Henry Newman heeft dus veel voor de Kerk betekend. Met name zijn nadruk op het eigen geweten (wat ‘links’ en ‘rechts’ in de Kerk natuurlijk verschillend interpreteren) spreekt mij bijzonder aan. Maar ook zijn ‘roze’ kant wil ik graag benadrukken en blijvend in het daglicht plaatsen. Het is even begrijpelijk als koddig om te zien hoe totaal verschillende ‘kampen’ hem ‘claimen’ en over en weer bijzondere kanten van deze persoon benoemen dan wel verzwijgen. Ik ben niet voor niets als homo door Onze Lieve Heer op deze aardbol gezet en ik doe aan dat benadrukken van zijn roze kant dus graag mee!

John Henry richtte een zgn. ‘Oratorium’ op, een gemeenschapsvorm van priesters, om elkaar tot dienst te zijn en elkaar te stimuleren in het gebed (‘ora’) en het bereiken van idealen in het geloofsleven. En samen leven is gezelliger dan alleen leven. Een grote en robuuste mede-‘Oratoriaan’, Ambrose St.John, werd zijn onafscheidelijke metgezel in ideaal en samen-zijn.

Wij, homo’s van de 21 eeuw, kunnen ons wellicht nauwelijks voorstellen dat mensen/geliefden celibatair of zelfs bewust seksloos door het leven gaan. Zeker na het lezen van het boek “Sodoma”, over de wijdverbreide praktiserende homoseksualiteit binnen het Vaticaan en de RK-Kerk onder zogenaamd celibatair levende geestelijken, is dat wel een dingetje. Dat is ook gelijk het grote nadeel van dat boek “Sodoma”; je gaat (te snel) iedereen over één kam scheren. En ja, ook ikzelf kan me nauwelijks voorstellen dat er niks seksueels zou zijn voorgevallen tussen John & Ambrose. Feit blijft en diverse teksten (zie mijn vorige bijdrage: een spreuk-tegeltje) staven dat: ze hielden zielsveel van elkaar, konden niet zonder elkaar, liggen samen in één graf en zijn samen tot stof teruggekeerd. Liefdevolle samensmelting uiteindelijk!

Het Vaticaan/RK-Kerk/Kerkleer/Moraal zwijgt hierover in alle talen. Openheid en transparantie over (homo)seksualiteit zijn en blijven (officieel) taboe of wordt weggeredeneerd. Dat laatste wordt net zo hard doorgevoerd met de (voor velen) positieve verwijzingen naar ‘homoseksualiteit’ in de Bijbel zelf. Denk aan de liefde tussen David & Jonathan, die zo troostend en bevestigend kan zijn.

De Bijbel is Gods Woord, RK-Kerk, Kerkleer, Moraal, Zedenleer, Catechismus: allemaal Gods Wil uitdragend en bevestigend. Wij mensen hebben slechts te slikken en in de pas te lopen. Tegenspraak wordt neergesabeld in Gods Naam en tot zonde bestempeld. Einde discussie.

Voor mij zijn Bijbel, RK-Kerk, Kerkleer, Moraal, Zedenleer, Catechismus, etc. puur mensenwerk, interpretatie van wie God eigenlijk is, gedachten over God uit een ver verleden. Ik lees graag in de Bijbel, omdat ik daarin veel raakvlakken lees met mijn eigen leven en de wereld om mij heen. Ik durf in veel gebeurtenissen iets van God te zien, maar ellende komt niet van God. God is geen sarcast en sadist. Daarom heb ik ook moeite met veel passages uit de Bijbel.

Wellicht ook daarom heb ik moeite met vrome verhalen over heiligen. Dat merk ik ook bij het lezen over het leven van John Henry Newman en probeer ik mij te verplaatsen naar die tijd. Dàt is dan weer boeiend!

En daarom geeft de homoseksuele geaardheid, als dan niet gesublimeerd of geconsumeerd, kleur en fleur aan zijn persoon, aan zijn leven en aan zijn Heilig-verklaring.

En heeft de 🏳️‍🌈LHBT💕-gemeenschap er weer een grote Hemelse😇 voorspreker erbij!

Sodoma

Maandag 18 februari jongstleden verscheen (ook tegelijk in het Nederlandse taalgebied) het boek “Sodoma, het geheim van het Vaticaan”, over de cultuur van verborgen homoseksualiteit binnen het Vaticaan, geschreven door Frédéric Martel, zelf ook homoseksueel.

Het lezen zal ongetwijfeld rode oortjes op gaan leveren. De schrijver heeft talloze ontmoetingen en gesprekken gehad met vele medewerkers en hij heeft zijn ogen en schrijfkunst ruim vier jaar goed de kost kunnen geven, zo heb ik vernomen. Eigenlijk is het geen nieuws, wel de omvang, de details en de hypocrisie achter dit alles.

We waren natuurlijk al veel eerder op de hoogte. In vroeger eeuwen waren menig paus en kardinaal evenmin preuts aangelegd. En 25 jaar geleden verscheen het boek “Homo in de Heer” van de hand van Henk Müller, over o.a. de broeierige sfeer indertijd op het priesterseminarie Rolduc in Limburg. In de jaren ‘80 kwam ik daar al, was mij over mezelf nog maar van weinig bewust en pas later vielen bij mij diverse puzzelstukjes op hun plaats. Ook de roman van Jan Cartens “De roze bisschop”, eveneens uit 1994 (met een verwijzing naar het aftreden van bisschop Bär van Rotterdam) windt er geen doekjes om. En de afgelopen jaren, waarin het Meldpunt van Seksueel Misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk van Nederland haar werk heeft gedaan, is er heel wat gepubliceerd over de moraal van de RK-Kerk, het verplichte celibaat, (homo)seksualiteit en de vele gevallen, wereldwijd, van seksueel misbruik in en buiten religies. Met de Synode over het misbruik in de RK-Kerk (21-24 februari 2019) in Rome, waarin paus Franciscus flinke stappen wil zetten, zullen opnieuw genoeg publicaties en onthullingen het licht zien. Bovendien heeft de recente commotie omtrent de zogenaamde “Nashville-verklaring” over religie-grenzen heen haar uitwerking, in welke richting dan ook, niet gemist en haarfijn aangetoond, dat gelovigen en niet-gelovigen ook samen kunnen optrekken tegen religieus gevoed onrecht, wat ook voor God een gruwel is!

Vragen die dit alles en het nieuwe boek “Sodoma” oproepen zijn er legio. Er zal opnieuw heel veel gepubliceerd gaan worden. Ik zal dat zeker gaan lezen, evenals uiteraard het boek “Sodoma”. Ik weet ook nu al dat vele ‘Roomsche’ moraalridders in Nederland de messen aan het slijpen zijn. Ik weet ook dat er onder hen priesters zijn die hun hand beter in eigen boezem kunnen steken, omdat zij onderdeel zijn van hetgeen “Sodoma” beschrijft: ontkenning cq verberging van hun eigen homoseksualiteit / homoseksuele praxis / seksueel misbruik, maar naar buiten toe de recht-in-de-leer-priester zijn: onkreukbaar en trouw in de leer. Ik weet van een priester dat hij zwijggeld heeft betaald en zich juridisch zodanig heeft ingedekt, dat je van goede huize moet komen om er een serieuze zaak van te maken. Want ook een bisschop die daar van moet weten houdt nog steeds zijn mond. Wellicht dat “Sodoma” iets in gang zet.

Begrijp me goed. Ook ik ben een tijdlang oneerlijk geweest, ben vanwege celibaatsproblemen uit het klooster getreden en heb mensen daardoor veel pijn gedaan. Ik ben erdoor gelouterd, hopelijk ook wijzer geworden en in ieder geval gelukkig! Ik weet wat er speelde en speelt. Ik weet ook dat eerlijkheid het langst duurt en uiteindelijk het vruchtbaarst is voor het verdere leven. Ik weet wat barmhartigheid doet met een mens. Daarom ook ben ik vóór het brengen van klaarheid in scheefgegroeide zaken als misbruik, doofpotten, oneerlijkheid en hypocrisie. Daarom ook is het goed dat het boek “Sodoma” verschijnt en gelezen wordt.

Gaat er wat veranderen? Ik weet het oprecht niet. Wat mag er veranderen van mij? Ook al ken ik genoeg celibatairen die gelukkig zijn met hun levensstaat en hun keuze daarvoor, tòch ben ik niet voor een verplicht celibaat van priesters in de pastoraat (en die niet lid zijn van een religieuze orde of congregatie), maar voor een vrijwillige keuze daarin: vrij om het aan te gaan en vrij om met een partner samen te leven.

De kern van het probleem is naar mijn overtuiging gelegen in de Christelijke kanalisering en ‘culpabilisering’ (kweken van schuldgevoel) van de seksualiteit, waardoor een verkrampt en verknipt omgaan met (homo)seksualiteit ontstaat. En de seks wordt, simpel gezegd, teruggebracht tot het voortbrengen van nageslacht binnen het huwelijk van één man en één vrouw. Alle seks die daar niet aan voldoet is daardoor zondig. Conclusie: de Kerk is bezig met regels, moraal en gesteggel en niet met de (gelovige) mens die zingeving en bevestiging zoekt.

Wanneer Gods Schepping, de mens en het geluk van iedere mens centraal komen te staan in de regelgeving, opvattingen, Bijbel-interpretatie, verkondiging en pastoraat, dàn zou het zomaar kunnen dat het tij te keren is. Het is een weg met een lange adem, maar kan meerdere boeken als “Sodoma” voorkomen.

Jullie weten nu met welke insteek ik dat boek ga lezen. Ik hoop dat velen het boek gaan lezen. Misschien ga je het inderdaad lezen om rooie oortjes te krijgen of uit sensatiezucht. Ik snap dat best. Ik ben ook nieuwsgierig. Maar ik laat mijn geloof hierdoor niet ondersneeuwen. En altijd, ook met het lezen over dat broeierige Vaticaan, zal de mooiste levensles die ik ooit kreeg van mijn vroegere abt als een licht op mijn levenspad zijn: “God staat boven alle Kerken!”

En na het lezen van “Sodoma”?
Terug naar Jezus met zijn boodschap van LIEFDE…