Sodoma

Maandag 18 februari jongstleden verscheen (ook tegelijk in het Nederlandse taalgebied) het boek “Sodoma, het geheim van het Vaticaan”, over de cultuur van verborgen homoseksualiteit binnen het Vaticaan, geschreven door Frédéric Martel, zelf ook homoseksueel.

Het lezen zal ongetwijfeld rode oortjes op gaan leveren. De schrijver heeft talloze ontmoetingen en gesprekken gehad met vele medewerkers en hij heeft zijn ogen en schrijfkunst ruim vier jaar goed de kost kunnen geven, zo heb ik vernomen. Eigenlijk is het geen nieuws, wel de omvang, de details en de hypocrisie achter dit alles.

We waren natuurlijk al veel eerder op de hoogte. In vroeger eeuwen waren menig paus en kardinaal evenmin preuts aangelegd. En 25 jaar geleden verscheen het boek “Homo in de Heer” van de hand van Henk Müller, over o.a. de broeierige sfeer indertijd op het priesterseminarie Rolduc in Limburg. In de jaren ‘80 kwam ik daar al, was mij over mezelf nog maar van weinig bewust en pas later vielen bij mij diverse puzzelstukjes op hun plaats. Ook de roman van Jan Cartens “De roze bisschop”, eveneens uit 1994 (met een verwijzing naar het aftreden van bisschop Bär van Rotterdam) windt er geen doekjes om. En de afgelopen jaren, waarin het Meldpunt van Seksueel Misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk van Nederland haar werk heeft gedaan, is er heel wat gepubliceerd over de moraal van de RK-Kerk, het verplichte celibaat, (homo)seksualiteit en de vele gevallen, wereldwijd, van seksueel misbruik in en buiten religies. Met de Synode over het misbruik in de RK-Kerk (21-24 februari 2019) in Rome, waarin paus Franciscus flinke stappen wil zetten, zullen opnieuw genoeg publicaties en onthullingen het licht zien. Bovendien heeft de recente commotie omtrent de zogenaamde “Nashville-verklaring” over religie-grenzen heen haar uitwerking, in welke richting dan ook, niet gemist en haarfijn aangetoond, dat gelovigen en niet-gelovigen ook samen kunnen optrekken tegen religieus gevoed onrecht, wat ook voor God een gruwel is!

Vragen die dit alles en het nieuwe boek “Sodoma” oproepen zijn er legio. Er zal opnieuw heel veel gepubliceerd gaan worden. Ik zal dat zeker gaan lezen, evenals uiteraard het boek “Sodoma”. Ik weet ook nu al dat vele ‘Roomsche’ moraalridders in Nederland de messen aan het slijpen zijn. Ik weet ook dat er onder hen priesters zijn die hun hand beter in eigen boezem kunnen steken, omdat zij onderdeel zijn van hetgeen “Sodoma” beschrijft: ontkenning cq verberging van hun eigen homoseksualiteit / homoseksuele praxis / seksueel misbruik, maar naar buiten toe de recht-in-de-leer-priester zijn: onkreukbaar en trouw in de leer. Ik weet van een priester dat hij zwijggeld heeft betaald en zich juridisch zodanig heeft ingedekt, dat je van goede huize moet komen om er een serieuze zaak van te maken. Want ook een bisschop die daar van moet weten houdt nog steeds zijn mond. Wellicht dat “Sodoma” iets in gang zet.

Begrijp me goed. Ook ik ben een tijdlang oneerlijk geweest, ben vanwege celibaatsproblemen uit het klooster getreden en heb mensen daardoor veel pijn gedaan. Ik ben erdoor gelouterd, hopelijk ook wijzer geworden en in ieder geval gelukkig! Ik weet wat er speelde en speelt. Ik weet ook dat eerlijkheid het langst duurt en uiteindelijk het vruchtbaarst is voor het verdere leven. Ik weet wat barmhartigheid doet met een mens. Daarom ook ben ik vóór het brengen van klaarheid in scheefgegroeide zaken als misbruik, doofpotten, oneerlijkheid en hypocrisie. Daarom ook is het goed dat het boek “Sodoma” verschijnt en gelezen wordt.

Gaat er wat veranderen? Ik weet het oprecht niet. Wat mag er veranderen van mij? Ook al ken ik genoeg celibatairen die gelukkig zijn met hun levensstaat en hun keuze daarvoor, tòch ben ik niet voor een verplicht celibaat van priesters in de pastoraat (en die niet lid zijn van een religieuze orde of congregatie), maar voor een vrijwillige keuze daarin: vrij om het aan te gaan en vrij om met een partner samen te leven.

De kern van het probleem is naar mijn overtuiging gelegen in de Christelijke kanalisering en ‘culpabilisering’ (kweken van schuldgevoel) van de seksualiteit, waardoor een verkrampt en verknipt omgaan met (homo)seksualiteit ontstaat. En de seks wordt, simpel gezegd, teruggebracht tot het voortbrengen van nageslacht binnen het huwelijk van één man en één vrouw. Alle seks die daar niet aan voldoet is daardoor zondig. Conclusie: de Kerk is bezig met regels, moraal en gesteggel en niet met de (gelovige) mens die zingeving en bevestiging zoekt.

Wanneer Gods Schepping, de mens en het geluk van iedere mens centraal komen te staan in de regelgeving, opvattingen, Bijbel-interpretatie, verkondiging en pastoraat, dàn zou het zomaar kunnen dat het tij te keren is. Het is een weg met een lange adem, maar kan meerdere boeken als “Sodoma” voorkomen.

Jullie weten nu met welke insteek ik dat boek ga lezen. Ik hoop dat velen het boek gaan lezen. Misschien ga je het inderdaad lezen om rooie oortjes te krijgen of uit sensatiezucht. Ik snap dat best. Ik ben ook nieuwsgierig. Maar ik laat mijn geloof hierdoor niet ondersneeuwen. En altijd, ook met het lezen over dat broeierige Vaticaan, zal de mooiste levensles die ik ooit kreeg van mijn vroegere abt als een licht op mijn levenspad zijn: “God staat boven alle Kerken!”

En na het lezen van “Sodoma”?
Terug naar Jezus met zijn boodschap van LIEFDE…

Advertenties

Zin en onzin

Anti-ZwartePiet-demonstratie, Paus contra kardinalen en zoenende mannen op kledingmerk-poster. ©collage Emmanuel

In elk tijdsgewricht is er wel wat aan de hand in de samenleving. Er valt altijd wel wat te klagen, te zeuren, te mopperen, te miepen,te zeiken. De huidige sociale media wakkeren dat, bewust of onbewust, nog eens extra aan. Waar je vroeger alleen je eigen omgeving dood gooide met je ongezouten mening en je vervolgens ongezouten weer werd teruggezet, slingert iedereen nu zijn of haar (of *onzijdig*) mening de a-sociale media-wereld in, waar door de oeverloosheid iedereen verzuipt in de tsunami’s aan onderbuikgevoelens. Een klein onbeduidend groepje vergiftigt het samen-leven, drijft mensen uit elkaar èn creëert angst voor repressie. Je ziet dat overduidelijk in de Zwarte Pieten-discussie, maar ook in de Rooms-Katholieke Kerk rond voor- en tegenstanders van Paus Franciscus.

Laten wij eens inzoomen op kleine groepjes.

Daar is dus het groepje Anti-Zwarte Pieten. Natuurlijk zitten daar een paar zwarten/donkeren/gekleurden/anders-getinten (< doorhalen waar je onderbuikgevoelens van krijgt) bij die zich gediscrimineerd voelen. Maar gezien de a-sociale wijze van ‘probleem-benadering’, discriminerende uitspraken en bedreigende angst-aanjaging (bv.: ouders die met kinderen naar de aankomst van Sint en Piet gaan, moeten maar wakker worden uit angstdromen, waarin hun kinderen onder de botsplinters zitten) verspreiden zij onder de mom van vrijheid van meningsuiting een gif in de maatschappij dat mensen tegen elkaar opzet, piijnigt en uitsluit. Waar zij zelf zo tegen zijn, vermenigvuldigen zij velen malen méér en wakkeren zij bij tegenstanders (de Pro-ZwartePiet-mensen oftewel de meeste Nederlanders) foute tegenstand aan (welke overigens ook niet goed te keuren is), waardoor het Anti-ZwartePiet-clubje zich de slachtofferrol kan aanmeten: “Wij doen niks fout!” Missie geslaagd, geleerd van de PVV.

Daar is dat RK-clubje Anti-Paus Franciscus-aanhangers. Leer tegenover praktijk, kerkvolk tegenover kerkbobo’s, kerkbobo’s tegenover Paus Franciscus, hiërarchie tegenover basis. Geloof is in feite al iets ongrijpbaars en dus sowieso multi-interpretabel. Maar waar het geloof de mens niet dient, maar alleen zichzelf, is het gedoemd middelpunt te blijven van kritiek en afkeer. Pas wanneer geloof het mens-zijn en het leven ondersteunt en eerbiedigt, zal het een afstraling zijn van God en Hem hierdoor present stellen in onze belevingswereld. Precies dàt was het doel en de roeping van Jezus.

De laatste tijd hoor ik meer en meer kritiek op de zogenaamde hedendaagse ‘homo-lobby’, kritiek die bijna altijd meewarig praat over transgenders die ‘erbij willen horen’, dat ‘gender-neutraal’ ineens het nieuwe ‘toverwoord’ schijnt te moeten zijn en dat ‘alles maar moet kunnen’, zoals kinderen adopteren/krijgen via ‘kronkelwegen’. En dan heb je natuurlijk nog dat ‘homohuwelijk’.

De PKN wil het kerkelijk huwelijk (nog) niet openstellen voor andere koppels dan m/v en op Tholen zijn 22 van de 33 kerkraden unaniem verenigd in hun antipathie tegen het hijsen van de Regenboogvlag op de jaarlijke Coming Out Day (11 oktober) en de koopzondag, want dat is allemaal tegen Gods Wil.

De Kerk zegt het geweten te vertegenwoordigen van het volk. De Anti-ZwartePieten-club wil het geweten zijn van gediscrimineerde bevolkingsgroepen. De LHBT-ers, op vele wijzen verenigd, willen het geweten van Kerk en maatschappij wakkerschudden. En de ander is natuurlijk per definitie de schuld van het gif dat Kerk en maatschappij verziekt.

Het ‘geweten’ zijn, kritiek hebben, Kerk en maatschappij beter maken: het heeft slechts zin, nut, betekenis en kans van slagen, wanneer IEDER mens en IEDER mensenleven geëerbiedigd wordt. Dat ‘eerbiedigen’ is, dankzij Pater Jan van Kilsdonk SJ, hèt sleutelwoord in mijn leven geworden bij mijn handelen, spreken en schrijven. Het is voor mij als een spiegel. En hoe vaak moet ik mijzelf niet terechtwijzen…

Waar het geweten verdwijnt, verliezen we het mededogen en worden we meedogenloos. Eerbied brengt het geweten weer tot bloei. Mooie opgave in ons huidig tijdsgewricht!

Paus, kardinaal, homo, hostie

Paus, kardinaal, homo, hostie. ©️collage: Emmanuel

Vier ingrediënten voor een katholieke rel. Rel? Nee toch? Als rechtgeaarde (!) homoseksuele Rooms-Katholiek (jaja) vind ik het een zielige vertoning. De ‘preciezen’ beschermen kardinaal Eijk (al dan niet terecht) en foeteren op paus Franciscus. De ‘rekkelijken’ dwepen met de paus (al dan niet terecht) en vegen met de kardinaal de vloer aan.

De aanleiding? Meerderen!
Allereerst is er een vraag van Duitse bisschoppen aan de paus voor meer eucharistische gastvrijheid voor leden van andere Kerken, welke vraag de paus fijntjes teruglegt bij de aanvragers. Lol…
Vervolgens is er de Amerikaanse Jezuïet James Martin SJ (onlangs benoemd in de hoogste Vaticaanse adviesraad voor communicatie van de paus), die een boek (“Een brug bouwen”) heeft geschreven om toenadering te zoeken tussen de RK-Kerk en (gelovige) LHBT-ers. Wauw…
En als klap op de vuurpijl is daar ook de Belgische kardinaal Jozef de Kesel die een kerkelijke dankviering van een homo-relatie wel ziet zitten. Tjonge…
Dan is daar bisschop de Korte van het Bisdom ‘s-Hertogenbosch, die begonnen is met zijn bijeenkomsten met de LHBT-gemeenschap om te luisteren en te praten. Applaus…
En onze kardinaal Eijk gaat met gestrekt been frontaal in de aanval tegen dit alles in een buitenlands (want dàt genereert meer sympatisanten) opinie-artikel. Hoppa…

Paus Franciscus blijft verrassen. Het zijn verrassingen vanuit de pastorale hoek. De rechtlijnigen zijn doorgaans niet bepaald pastoraal en raken ervan over de zeik. Natuurlijk komen zij met steekhoudende Kerkleer-bevestigende argumenten en altijd terug te vinden in Catechismus, Kerkelijk Wetboek (CIC 1983) en misschien ook in de Bijbel. En natuurlijk is het altijd fijn voor hun dat zij zich ergens achter kunnen verschuilen. Dan ligt de ‘schuld’ van bijvoorbeeld discrimineren in ieder geval niet bij hen en hebben ze macht over weerloze gelovigen en kunnen zij de afvalligen met woorden die niet hun eigen woorden zijn (want het is Gods Woord/Wil) genadeloos neersabelen. Ik hoor ze nu al soppen van genot…

Steeds vaker moet ik constateren dat de felste kerkelijke homofoben zèlf met hun geaardheid of dubieuze verleden worstelen. Ze weten zich geen raad met hun gevoelens met betrekking tot hun ambt en drukken het weg met het fel bestrijden van die zogenaamde zonde. Daar zitten ook figuren tussen die een stil verlangen hebben naar de goeie ouwe Inquisitie-tijd. Is het niet vanwege het opruimende effect van afvalligen, dan wel vanwege de mogelijkheid tot het legaal botvieren van de (machtswel-)lusten. Feit is dat zij liever met een kleine kern (de Heilige Rest) verder willen. Ik heb menig fundamentalistische kerkleider uitspraken in die richting horen bezigen.

Het zijn de golfbewegingen van de kerkelijke geschiedenis.
Zijn er leerstellige pausen, dan slaat het naar pastorale benadering verlangende kerkvolk een andere richting in. Nu is er een pastorale paus en de leerstelligen komen in het verweer. Zie daar de werkelijke aanleidingen voor de kerkelijke ruzies en onmin.
Ligt het dus aan de hostie?
Komt het allemaal door die homo’s?
Ligt het aan de paus?
Ligt het aan de kardinaal?
Ligt het aan de Bijbel?
Ligt het aan het interpreteren van de Bijbel?
Ligt het aan de Traditie?
Wie breekt de Kerk af? Wie bouwt de Kerk op?

Ik heb geen helder antwoord, wel een oordeel en daar moet ik terughoudend in zijn. Ik herken wel mijn vragen en mijn mening in de Open Brief van Peter Vermaat, die 15 mei 2018 gepubliceerd werd in de Leeuwarder Courant èn in de reactie van bisschop de Korte van ‘s-Hertogenbosch op het opiniestuk van zijn meerdere.

*UPDATE (iets minder terughoudend): Cor Mennen schotelt in een blogje kardinaal Eijk alvast de antwoorden voor op de Open Brief van Peter Vermaat, zodat Cor zich soppend kardinaal kan wanen en Eijk niet om Cor heen kan. Roomse humor… *

Mijn revers-kruisje in de Regenboogkleuren tijdens kerkdiensten dat ik voorganger mag zijn. ©Emmanuel

Maar bovenal heb ik mijn getuigenis, gevormd door mijn schamel geloof, mijn liefde voor mijn Kerk (ondanks alle wanklank), mijn persoonlijke geweten, mijn fouten en pluspunten uit het verleden, mijn visie, mijn levenservaring en omstandigheden:

Ik ben Rooms-Katholiek èn homoseksueel èn beiden praktiserend. Ik ken alle hoeken van mijn RK-Kerk en niet alleen vanwege tien mooie en leerzame kloosterjaren die achter me liggen. Mijn protestantse partner en ik beleven sámen ons geloof en kerkgang. De ene week gaan wij ter RK-kerke, de andere week ter PKN-kerke. Hij gaat met mij in de RK ter Communie. En ik ga met hem bij de PKN ter Avondmaal. Oecumene ten voeten uit! Ik ben af en toe voorganger in een Woord- en Communie-viering in mijn parochie en in een plaatselijk verzorgingshuis, bij beiden inclusief eigen preek.

Dit alles zou totaal geen issue moeten zijn. Een paus, een kardinaal, een bisschop, een pastoor of een medegelovige heeft er niets van te vinden.
Maar laat het duidelijk zijn:
Wij voelen ons door God bevestigd en gezegend!