Rome en de vele wegen

Pelgrimsbutton van 33 jaar geleden. ©Emmanuel

In de eerste helft van juni jl. hebben wij Rome bezocht. Voor mij was het 33 jaar geleden dat ik via het Bisdom Roermond, samen met 120 jongeren en de nodige priesters (per trein) en bisschop Gijsen (per vliegtuig) een pelgrimstocht ondernam naar de Eeuwige Stad.

Toen, toegevoegd aan een klein groepje jongeren-met-roeping (al moest mijn roeping nog komen, maar men dacht waarschijnlijk: baadt het niet, schaadt het niet…) bezochten we de opgravingen van het graf van de Heilige Petrus. Daar, pal naast die toch wel heilige plek, baden we de Geloofsbelijdenis. Daar werd ik gewaar dat ik iets moest gaan doen in de Kerk en iets anders dan trouwen en kindjes krijgen. In een geheel andere setting is dat nog steeds het geval…
Vlak voor de terugkeer naar Nederland hadden we een privé-audiëntie bij de toenmalige paus en inmiddels heilig verklaarde Joannes-Paulus II, die ik een hand mocht geven en van hem een Rozenkrans kreeg.

Nu ben ik ruim drie decennia verder. Ik heb mijn (RK-)geloof losgemaakt van de onbarmhartige kerkleer-regels. Van die regels mag ik best een kerk binnenkomen, maar daar heb je het dan ook wel zo’n beetje mee gehad. Het tegenovergestelde is echter het geval: ik beleef mijn geloof, mijn kerk-betrokkenheid en het feit dat ik zelfs af en toe mag voorgaan in een Woord-en Communie-viering vanuit dankbaarheid voor Gods barmhartigheid en met Jezus’ onbegrensde liefde voor de medemens voor ogen. Eind vorig jaar werd het Jaar van de Barmhartigheid afgesloten. Ik heb op veel momenten in mijn leven barmhartigheid mogen ervaren, ook rond dat jaar. Barmhartigheid: een term die het spreekwoord “Vele wegen leiden naar Rome” handen en voeten geeft.

Vroeger kon ik met de RK-kerkleer in de hand zo de weg uitstippelen naar de hemel. Inmiddels heb ik de zekerheid gekregen dat die weg niet de enige weg is en in ieder geval een weg is met bar weinig barmhartigheid. Wie het leven verengt tot de keuze voor de brede of smalle weg heeft zeker een doel voor ogen, maar snapt niets van Gods schepping en doet Hem tekort.

Een mooi voorbeeld hiervan is het intrekken door de bisschop van ‘s-Hertogenbosch, mgr. de Korte, van de toestemming om de Oecumenische Roze Viering van Roze Zaterdag van 24 juli jl. te laten plaatsvinden in de kathedrale Basiliek van St. Jan. Hij deed dat nadat hij constateerde dat er gelovigen en priesters waren die het niet eens waren met die dienst in de St. Jan en de aanwezigheid daarbij van de bisschop, wat dus ook niet doorging. Het was niet zijn keuze. Hij werd onder druk gezet, gechanteerd. Met de ‘bar machtige’ kerkleer in de hand is dat een fluitje van een cent.

Er ‘leiden meer wegen naar Rome’. Paus Franciscus heeft barmhartigheid zijn hele priesterleven lang al in praktijk gebracht. Majoor Bosshardt (25 juni was het 10 jaar geleden dat zij werd ‘Bevorderd tot Heerlijkheid’) deed hetzelfde. Pater van Kilsdonk was ook zo iemand. En ik ken vele priesters, religieuzen, gelovigen en medemensen die leven vanuit hun hart. Zij zijn open, toegankelijk, onbevooroordeeld, zorgzaam, hebben een luisterend oor, zijn vergevingsgezind en geven je vrijheid zoals Jezus dat deed.

Plebaan Geertjan van Rossum oogstte tijdens de Oecumenische Roze Kerkviering een lang en welgemeend applaus! ©Henk van Esch

Die paar steekwoorden (er zijn er veel meer) zijn de handen en voeten van de barmhartigheid. Barmhartigheid is voelbare nabijheid van God. Die nabijheid van God, die barmhartigheid proefde ik toen ik de woorden las (lees HIER die woorden) die de Plebaan van de St. Jan heeft uitgesproken tijdens de Roze Kerkdienst op Roze Zaterdag.

Door een bommelding was onze aankomst in ‘s-Hertogenbosch later dan gepland en misten wij die viering. Maar er zijn gelukkig meer ‘wegen die naar Rome leiden’…
Dat gold ook voor de pelgrims die tijdens een Eucharistieviering, die wij onlangs in Rome in de Kerk der Friezen meevierden, de pelgrimszegen kregen en een oorkonde omdat zij op de fiets vanuit Nederland naar Rome waren gepelgrimeerd. Da’s heel wat anders als het vliegtuig pakken zoals wij deden!

Paus Franciscus tijdens de Algemene Audiëntie op woensdag 7 juni 2017. ©Emmanuel

En tijdens die recente Rome-reis was ik, nu met mijn wederhelft, opnieuw aanwezig bij een Algemene Audiëntie, nu van paus Franciscus, op het Sint Pietersplein. Het was niet zoals 33 jaar geleden. En niet alleen ik, maar ook de tijdsgeest is de onschuld voorbij. De tijd van aanslagen heeft haar invloed op het verzamelen van grote mensenmassa’s. Maar toch… We stonden pal vooraan en het was een bijzondere ervaring.

Dat was ook mijn hernieuwde bezoek aan de St. Pieter en het altaargraf van de heilige paus die ik toen de hand schudde… Daar stond ik dan: ouder, wijzer, maar ook even als een klein kind, met tranen in mijn ogen mij verwonderend over de loop van mijn leven, nu met mijn man aan mijn zijde. Zoveel barmhartigheid, zoveel mooie en zelfs betere ‘wegen die naar Rome leiden’…

Advertenties

Leeg

Mindfullness is helemaal hot, trendy, hip, ín! Door ons jachtige leven zijn momenten van rust en jezelf ‘leegmaken’ niet onbelangrijk. Tijdens de afgelopen Ontmoetingsdag van CHJC was er zelfs een workshop over, waar ik overigens niet aan heb meegedaan. Ik moet eerlijk bekennen dat ik ook niet zo op de hoogte was van de betekenis van dat mindfullness (lees: wist er geen snars van af!). Daarom ben ik maar eens even druk (niet bepaald mindfullness) gaan Googelen…

Kort (misschien zelfs tè kort) door de bocht: afkomstig uit het Boeddhisme is het een manier van zitten, ademhalen, mediteren om je geest leeg te maken. En komt er toch een storm van gedachtespinsel in je op …. gewoon laten komen. Ze drijven wel weer over als de wolken die zeilen op de vaart van de wind.

Ondanks de kritiek in het verleden en heden uit religieus-orthodoxe hoek mag je niets anders dan concluderen dat deze oosterse vorm van meditatie prima in te passen is binnen bestaande religies. In veel kloosters is oosterse meditatie-techniek gangbaar geworden. In de nieuwe RKK-kloosterserie liet abdij de Slangenburg in Doetinchem zelfs een prachtige Zen-zolder zien, die ogen en geest rust geven tijdens de meditatie. De geschiedenis van het Christendom heeft altijd meditatie gekend en toegepast, zij het met andere technieken en inhoud. Denk hierbij aan het eindeloos herhalen van een korte tekst die je aanspreekt en die je je eigen wilt maken, eindeloos herkauwen in je geest, in het Latijns: ruminare. Zo kan ook het Rozenkransgebed door het eindeloos herhalen je geest tot rust brengen, al is de devotie daar om heen zodanig ‘verrijkt’, dat je best ‘druk’ aan het bidden/mediteren bent. Niet echt mindfullness dus…

Bij veel Moslims zie je vaak een gebedssnoer, de Tasbih, in de handen en oosterse Christenen kennen de Tsjotki. Allemaal mogelijkheden en technieken om op korte of lange momenten even te ontsnappen aan de dagelijkse beslommeringen. Alhoewel ikzelf in het klooster heb gezeten en geregeld momenten nam van alleen-zijn en mediteren (tenslotte ben je daar ook ‘monnik’ voor, komt van ‘monos’, wat ‘alleen’ betekent), zijn voor mij die verstilde momenten spaarzaam in mijn huidige leven. Ik ben dan ook geen monnik meer, maar als ik af en toe een paar dagen in ‘mijn’ vroegere abdij of in een ander klooster verblijf is dat proces van ‘tot rust komen’ een zalige onderdompeling. Lekker ‘leeg’ worden, om daarna de hele ‘tsunami’ van onrust weer over je heen te krijgen. Misschien snap je waar ik naar toe wil.

Zo maar af en toe wat rust zoeken om jezelf ‘leeg’ te maken, blijft bij die momenten steken. Een hype, iets wat hot is, plotsklaps op komt zetten en over een paar jaar weer ‘not done’ is: ik zet er mijn vraagtekens bij. Pas als wij structureel, wekelijks of dagelijks, in een vast stramien momenten en tijden nemen van rust, alleen-zijn, mediteren zo je wilt, dàn zal het je lichaam en geest goed doen, zie je minder tegen problemen op, relativeer je veel dagelijkse noodzakelijkheden en kun je zonniger en frisser in het leven staan. Diverse mensen in mijn omgeving hebben Yoga, Zen en aanverwante meditatie(-technieken) ingebed in hun levensritme. Ik kan dat alleen maar toejuichen!Dat je aard en karakter hierin mede een cruciale rol spelen moge duidelijk zijn!

Vroeger gingen mensen vaak of vaker naar de kerk, som ook al wat eerder dan de aanvangstijd, om tot rust te komen en je gedachten te richten op het Hogere. In een klooster gebeurt dat niet anders, zelfs intenser. Hoe worden wij aandachtige mensen, zonder meteen de ‘monnik’ uit te hangen? En hoe kan ik, zonder klooster(ritme), recht doen aan mijn contemplatieve inslag?

Dat is voor mij al 19 jaar lang een meditatie op zich! En na dit schrijven ga ik me maar weer even ‘leeg’ maken….