Brood voor iedereen?

Graan…brood…Heilig Brood… ©Smaak Academie Achterhoek

Preek 18e zondag door het Jaar B, Groen

1e Lezing: Exodus 16, 2-4 & 12-15 ;  2e Lezing: Efeziers 4, 17 & 20-24 ; Evangelie: Johannes 6, 24-35

Beste mede-parochianen,

De graanoogst is grotendeels al voorbij. De extreem hoge temperaturen vervroegden met name de oogst van de wintertarwe aanzienlijk. Bij talloze ontvangstpunten in Zeeland was het een komen en gaan van trekkers en trailers. Per dag kwam er gemiddeld 20.000 ton graan binnen. Op onze Zeeuwse wegen zal het menigeen zijn overkomen dat trekkers met grote bulkladingen en trage snelheid het verkeer danig ophielden. Ach, we zullen maar zeggen: u reed achter uw toekomstige boterham aan.

Ik vind het telkens weer een imposant gezicht om die gigantische graanbergen te aanschouwen en ik denk dan aan de Bijbelse verhalen over het vullen van de graanschuren van Egypte. Ik voel mij bevoorrecht dat ik bij zo’n graanoverslagbedrijf mag werken.

Graan…brood…  Zojuist hoorden wij drie lezingen, waarvan er twee over brood gaan en één die gaat over onze levensgesteldheid. Vorige week gaf pater Harrie Buijssen al aan dat het letterlijk lezen van de Bijbel het gevaar in zich draagt dat de essentie van het verhaal onvoldoende tot zijn recht komt. Jezus sluit zich bij die visie aan, zo lazen wij in het Evangelie van vandaag.

Mozes zegt over die natuurverschijnselen van dat ‘manna’, die honingdauw “…het is het brood dat de Heer u te eten geeft.” Maar wat zegt Jezus over dat brood, die honingdauw? Dat was geen brood uit de hemel. Het echte brood krijg je van mijn Vader en dat ben Ik zelf! Ik, zegt Jezus, ben het brood des levens. Wie tot Mij komt zal geen honger meer hebben. Wie in Mij gelooft zal nooit meer dorst hebben.

En die vallende kwartels dan? Ook die zijn een natuurverschijnsel. Deze kleine soort van veldhoenders is een trekvogel, zo groot als een leeuwerik. Rond de Middellandse Zee kan men er soms duizenden oprapen, die door hun overtocht uitgeput geraakt zijn.

Jezus zet met deze woorden Mozes niet buiten spel. Maar al deze oud-testamentische verhalen wil Jezus uiteindelijk terugbrengen tot de essentie, namelijk: tot hetgeen Hij zelf heeft voorgezegd en voorgeleefd. En wie eerlijk en oprecht, met vallen en weer opstaan, de wijsheid en het voorbeeld van Jezus om weten te zetten en te integreren in het dagelijkse leven, die zal nooit meer honger hebben en nooit meer dorstig zijn, hoe paradoxaal dat ook klinkt na de extreem hoge temperaturen van de afgelopen tijd.

Lees meer over dit bericht

Advertenties

Veertigdagentijd: de naakte waarheid

De Veertigdagentijd is op Aswoensdag (1 maart jl.) begonnen en duurt 46 dagen. Da’s een kerkelijke kwinkslag: de zondagen vallen buiten de Veertigdagentijd. Heel vroeger werd er gevast door bijvoorbeeld snoep te verzamelen in een trommeltje. Met Pasen, tijd om het te gaan nuttigen, was het doorgaans één kleffe plakkerige klomp geworden. Toen zeiden ze niet dat je op zondag gerust mocht snoepen. De macht der kerk was bar machtig. ‘Barmhartig’ was teveel de grenzen van de kerkelijke regels opzoeken. Regels die de macht reguleerden of de macht die de regels reguleerde. Het is maar hoe ‘Roomsch’ je er tegenaan kijkt.

Carnaval gaat aan de Veertigdagentijd vooraf. Vier dagen los gaan voordat je 180 graden moet omdraaien en de vastentijd induikt. Wij zijn rare wezens. We willen evenwicht en zoeken pieken en dalen. Net zoals met seks. De carnavals- en vastentijd lijkt een beetje op seks. Terwijl we het liefst in balans willen leven, zoeken we uitersten op. Alleen of samen met anderen. Soberder eten, meer aandacht voor de medemens, een nieuw levensritme zoeken voor jezelf, sociale media op een lager pitje. Voorbeelden te over. Al dan niet met een religieus motief. Het kan de wereld alleen maar beter maken. ‘Miljoenen mensen willen dat’ (©G.W.) maar al te graag!

Juist die inhoud van het vasten in de Veertigdagentijd laat menig religieuze ambtsdrager in een kramp schieten. Legio tips vliegen om de Sociale Media-oren, want dat zijn tenminste de kortste lijntjes om jouw publiek te bereiken. Lekker bij de tijd, die kerk! En met de Bijbel-passage “Laat aan de mensen niet zien dat je vast” in de hand worden de aanstaande vasters uitgehoord hoe ze gaan vasten, àls ze dat al niet uitgebreid gedeeld hebben met soortgenoten. Ze staan nog nèt niet op de hoeken van de straat met een uitgestreken vasten-snoetwerk….

De afbeelding bij dit stuk is een blote verrezen Jezus. Ik zie nu al weer menig rechtlijnig type in een a-seksuele kramp schieten. Ja, reli-krampen zijn er legio. Blote afbeeldingen, geschilderd door de homoseksuele Michelangelo, in het Vaticaan werden ooit met doekjes ‘verrijkt’ om de edele delen te verdoezelen en ook dit beeld (pas eind vorig millennium toegeschreven aan diezelfde kunstenaar Michelangelo) werd jarenlang zedig bedekt. Die zedigheids-krampjes zijn er nog steeds. Of zijn het de pijnen van de laatste kerkelijke stuiptrekkingen op het reglementaire seksvlak?

De Veertigdagentijd is een prima periode om onszelf wat beter onder de loep te nemen, allereerst voor verrijking van onszelf. Zelfkennis biedt het beste fundament om de ander beter te begrijpen, te verstaan, te eerbiedigen. Wellicht dat een beter verstaan van de Ander (God, Jezus, het Hogere, ‘whatever’) daarin dan ook zou kunnen gaan doorklinken. Zelfkennis is jezelf bloot geven, naakt staan voor jezelf, als voor een spiegel. Dus wat minder krampachtig met seks en bloot omgaan kan de weg naar zelfkennis vergemakkelijken? Mooie gedachte.

Ik kwam ook iets minder moois tegen. In deze Veertigdagentijd zijn er de verkiezingen op 15 maart. Ik wil stemmen op eerbied en barmhartigheid. Drie Christelijke leiders (Buma van CDA, vd Staaij van SGP en Segers van CU) schoten begin maart gelijk, jawel, in een Christelijke kramp in een nieuw chapiter van de levensmoeheid-discussie. Ik hoorde geen eerbied, geen barmhartigheid, maar een Christelijke onderbuikreactie. Doodstraf is prima voor de SGP (gelukkig is Lucia de B. onschuldig daaraan ontsnapt!), maar een mens die nog nooit van het leven genoten heeft wordt aan het leven vastgeketend. Mag ik mij vastklampen aan de overtuiging dat Jezus nogal anders zou hebben gereageerd?

De Veertigdagentijd. Zomaar wat gedachten. Ik ken velen, ook onder mijn vrienden, die niets (meer) hebben met geloof, maar bij wie eerbied voor en barmhartigheid jegens de medemens dieper geworteld zijn en in daden te zien zijn dan bij menig rechtlijnig gelovige. Zo ook het beleven van de Veertigdagentijd. Eerbied en barmhartigheid: daar wil ik voor kiezen, op 15 maart aanstaande en in mijn verdere leven. En regelmatig naakt voor de spiegel staan, om te zien of ik mezelf nog steeds goed ken. De naakte waarheid: mijn ziel en mezelf bloot geven. En Gods Schepping niet ontkennen.

Nu de Kerken nog. Wèg met die moraal-doekjes!!

Goede wensen…

Ieder jaar versturen we goede wensen, vaak nog via de post. Maar via sociale media en e-mail komen ook steeds vaker kerst- en nieuwjaarswensen binnen.

Die goede wensen zijn allemaal gemeend. Ik kijk vaak naar de vele kaarten met de goede wensen die wij toegestuurd kregen en welke wij allemaal (!) aan twee lange linten dwars door onze huiskamer hebben opgehangen. Ik lees ze en soms is er dan ineens zo’n schietgebedje, dat al die wensen voor ons en onze wensen voor hen ook uit mogen komen.

Ik ben ook realistisch: ieder mens krijgt ieder jaar het nodige aan moeilijke dingen te verstouwen, zoals daar zijn: dood, afscheid, verdriet, scheiding, ziekte, ellendig nieuws. Onze goede wensen doen daar niets aan af. Ook God kan daar niets aan af doen. Hij wil niet dat Zijn mensen het zwaar of ellendig hebben. Toch overkomt het iedere mens, elk jaar weer. Ik vind het dan een zeer troostrijke gedachte dat God ons dan nabij is in lieve en zorgzame mensen om ons heen.

Ik geloof dat God zich vaak moet verbijten bij het zien van al die ellende die mensen elkaar en de wereld aandoen. Hij grijpt daar niet op in zoals wij, gelovig of ongelovig, dat zouden willen:

“Waarom doet God niks als Hij kennelijk zo almachtig is?”

Ik geloof dat God Zijn almacht liet zien in Zijn door evolutie ontstane schepping en die schepping de mensen in handen gaf om die goed te bestieren. Dat wij er dan vaak een puinhoop van maken is ònze schuld en ònze zorg om dat weer recht te breien. En dat wij er veel ellende in meemaken doet hem verdriet. Daarom wil Hij een nabije God zijn op die moeilijke momenten. Dat is Hij in dat plotselinge ondersteunende WhatsApp-je van die goede vriend. Of dat opbeurende mailtje. Of in dat toevallige telefoontje waar je weer helemaal blij van wordt! Of in dat bezoekje van jou aan die zieke of eenzame medemens. Of toen die vluchteling hier werd opgevangen en zich ècht welkom kon voelen…

En daarom wens ik, wensen wij iedereen liefde en vriendschap toe in 2017!

“Ubi caritas et amor, Deus ibi est!”
“Waar vriendschap en liefde zijn, dáár is God!”

Zalig Nieuwjaar!