Jezus: bron en voorbeeld

Jezus en de Samaritaanse vrouw bij de Jacobsbron. Olieverf-schilderij op doek uit 1890, geschilderd door ©️Henryk Siemiradzki (1843-1902).Het bevindt zich thans in “The Lvov Picture Gallery” in Lvov (Oekraïne).

Niet-uitgesproken preek (oorspronkelijk bestemd voor de Viering van Woord & Communie in een verzorgingshuis) i.v.m. het afgelasten van kerkdiensten om het Corona-virus in te dammen.

Derde zondag in de Veertigdagentijd.

Eerste lezing: Exodus 17,3-7 ; Evangelie: Johannes 4,5-15.19-26


Beste gelovigen,

Water. Bij ons komt het uit de kraan. Elders in de wereld moet men er kilometers voor lopen. In die zin zijn wij hier verwend. Water is essentieel. Daarom liepen de Israëlieten te mopperen in de woestijn, want, heel simpel, ze hadden dorst. Ze werden boos op God, omdat ze al zo lang in de woestijn waren. God laat dan zien dat Hij bij Zijn volk is. Ook als ze boos op Hem zijn. God zorgt ervoor dat Mozes water uit de rotsen kan slaan. Het volk mag zich laven aan fris helder water.

In het Evangelie horen we een klein deel van een hele lap tekst. De vrouw bij de waterput is een Samaritaanse. Volgens de Joden zijn Samaritanen door de duivel bezeten en contact met hen is verboden. Jezus laat zien dat Hij boven de meningen en opvattingen van mensen staat en gaat door Samaria heen en zoekt de mensen op. Zo ook die Samaritaanse bij de waterput.

Begrijpelijk dat die vrouw Jezus eerst wantrouwt. De behoefte aan water blijft, maar dat levende water, waar Jezus over spreekt, vindt die vrouw wel heel aantrekkelijk.

Zij is een mens met behoefte aan het gewone water, maar zij staat evenzo open voor het geestelijke water dat Jezus haar kan geven. Wat is dat dan voor water?

Dat water staat vooral het goede in het leven: liefde, vrede, vreugde. Het klinkt afgezaagd, maar zonder die drie is ons leven in feite niets. Het is iedere dag een hele opgave om liefde uit te dragen, aan vrede te werken en blij en vreugdevol te zijn.

Maar met lelijk kijken en mopperen lossen we ook niks op. Jezus heeft dat feilloos door. En hij beseft als geen ander dat het uitsluiten van andere mensen liefdeloos is. Het negeren en zelfs haten van mensen is als oorlog. En daar is niks vreugdevols aan.

Daarom laat Jezus zien dat wij, dat de Kerken, dat de regeringen niemand mogen beoordelen, veroordelen, uitsluiten, in de kou mogen laten staan. Geen Samaritaan, geen Jood, geen vluchteling, geen homoseksueel, geen ongelovige….niemand mag buitengesloten worden. En dat is best nog wel een ‘dingetje’, nu het Corona-virus genadeloos toeslaat…

Want voor iedereen is Jezus gekomen. Zijn woorden en Zijn voorbeeld zijn als het ware een bron waaraan iedereen zich mag laven. En Wie Jezus op die manier durft te zien en niet zo slecht of afwijzend over Hem denkt en praat, zal merken dat er een Bron in zijn of haar leven is gekomen die niet meer zal opdrogen.

Levend water, water waarin wij gedoopt zijn. Water waaruit wij zijn herboren. En op die manier heel dicht bij God zijn. Ook op onze Goede Vrijdag als het lijden ons treft. Maar op de Goede Vrijdag volgt, ook voor ons, de Verrijzenis. Ons eigen Pasen!

Laten wij samen elkaar dragen in deze Veertigdagentijd door mooie en moeilijke momenten van ons leven heen en samen op weg gaan naar een liefdevol, vredig en vreugdevol Paasfeest! Levend water!!

Amen

Waar gaat onze reis naar toe?

Station Amsterdam Sloterdijk. ©️Emmanuel

Wij zijn geen fan van Danny Vera. Toch spookt zijn (zeker niet onaardige) song “Rollercoaster” de afgelopen weken geregeld door m’n hoofd. We zijn in een rollercoaster beland door de onverwachte gezondheidswending van m’n schoonmoeder. Veel geregel, overleg en onverwachte zaken, welke vragen om snel te schakelen. En soms schakel je mis, met de kennis van de dag erna. Daarbij komt de curator-zorg voor m’n schoonzus-met-beperking en m’n dementerende schoonvader. En dat alles niet echt om de hoek…

Terwijl ik alweer een keer alleen met de trein reis rond onze zorg-perikelen en staar naar het spoor dat in de verte ‘verdwijnt’ komt de kop van dit stukje in m’n gedachten. Mn blik is kenmerkend voor de vele vragen, angsten en onzekerheden die in deze onstuimige periode door onze hoofden razen. Met of zonder geloof: het blijft een vraag die pas antwoord krijgt als dat onbekende antwoord werkelijk aan ons geschiedt. Het is aan ons om te schakelen, te handelen, te beslissen en hopen op het goede van onze keuzes. En vaak hebben we niet te kiezen. “Het leven gebeurt aan ons zoals we het niet gepland hebben.”, leerde ik van m’n goede meester Jan.

Dat ongewisse, dat mistige, die donkere tunnel, dat zwarte gat… We zoeken naar invulling, nut, reden, betekenis… We kunnen het ongeluk afschuiven op God. Hij bestuurt onze wereld, toch? Hij leidt ons leven, toch? Maar waarom zou ik Hem dan aanroepen om het ongeluk van mij weg te nemen? Is Hij sadistisch of zo? Of: als Hij zo machtig is, waarom neemt Hij dat ongeluk niet van mij weg?

De mensen hebben van God een karikatuur gemaakt: een rare uitbeelding van een inbeelding. Op een machtige God loop ik vast. Ik loop echter niet vast op de natuur waarin wij leven, waaruit wij voortgekomen zijn, waarin leven en dood onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en waarvan ik best durf te geloven dat God dat geschapen heeft in die lange, lange evolutie. En de verbondenheid van leven en dood zie ik in het leven van Jezus en in ieder mens die de grens van leven en dood overgaat of overging. Zorg hebben voor elkaar in alle levensfases is een leerschool van hem voor samen-leven, voor dat moeilijke schakelen, handelen, beslissen, hopen en kiezen.

En ik geloof dat God daar niet als een sadist of boeman boven staat, maar naast ons is als steun en toeverlaat, al dan niet zichtbaar en tastbaar in die zorgende handen en medelevende mensen om ons heen. Ziekte, dood… Het hoort erbij. Jezus leed ook, liet zien dat wij niet alleen hoeven te lijden. Ook al dragen wij veel leed (schijnbaar) alleen.

Ik heb mooi praten. Ik ben gezond en geniet van leven en liefde. En toch heb ook ik die vraag: Waar gaat onze reis naar toe? Nu ben ik onderweg naar huis. Maar ook naar het einde van mijn leven. Wanneer? Weet ik niet. “Niemand weet hoe laat het is”, zong Youp van ‘t Hek ooit in een Oudejaarsconference. Ik wacht niet af. Ik leef, heb lief, hef het glas en zolang ik goed in m’n vel zit, kan ik ook goed zijn voor een ander.

En ik denk aan mijn goede moeder-Zaliger, die op haar sterfbed door pijn en lijden heen wijze levenslessen meegaf van mededogen, zorg voor al onze naasten, vreedzaam samenleven en geloof. Een Heilig voorbeeld van waar onze reis naar toe gaat. Biedt dat perspectief? Ik probeer dat spoor te volgen, dat schijnbaar oneindige spoor…

Gods Geest waait overal !

Detail van het immense glas-in-lood-raam in de absis van de Sint Pieter in Rome. De originele versie van mijn roze variant…

Preek Verzorgingshuis
Pinksteren, Jaar C, Rood

1e Lezing: Handelingen, hoofdstuk 2, vers 1-11
Evangelie: Johannes, hoofdstuk 14, vers 15-16 en 23b-26

Beste medegelovigen,

“Zomaar een dak boven wat hoofden, deur die naar stilte openstaat”.
Deze woorden zongen wij bij het begin van deze Pinksterviering.
Deze woorden geven ons een prachtig zicht op de uitwerking van wat wij met Pinksteren vieren.

Overal ter wereld komen mensen samen om stil te staan bij het leven en stil te staan bij God.
De een doet dat in sobere zwarte kledij. De ander, in Afrika bijvoorbeeld, komt in veelkleurige kleding naar een samenkomst.
Vandaag wordt het Pinksterfeest gevierd in de overweldigende Sint Pieter in Rome, maar ook….hier, in een kantine, die een uurtje onze kerk mag zijn!
Gods Geest waait overal, komt overal…
Gods Geest wil ieder mens raken en inspireren, op voor ons onzichtbare wijze.

Dat zien we prachtig verwoord in de eerste lezing. Nadat de Heilige Geest over de apostelen was gekomen, hoorde iedereen, mensen van velerlei afkomst en taal, hen spreken in hun eigen taal.
De Heilige Geest spreekt de taal van ieder mensenhart. Hoe verschillend alle mensen ook zijn: God, Gods Geest, kent de taal van ieders hart en spreekt mensen in hun eigen taal aan. Zo kan het dat Gods boodschap onbewust ook bij niet-gelovigen of anders-gelovigen weerklank vindt.

En het Evangelie van Johannes bevestigt dat: we horen een heleboel geboden, we luisteren naar verhalen uit de Bijbel en we willen heel graag God en elkaar liefhebben. Dat alles zal de Heilige Geest ons in herinnering brengen. De Geest zal dat alles in iedere mens, op de wijze die bij iedere mens persoonlijk past, de Blijde Boodschap laten indalen. Zo zullen wij allen, hoewel wij heel verschillend zijn, verschillend denken en verschillend geloven, samen op weg kunnen gaan in ons eigen leven, met onze eigen talenten, onze eigen levenswijze, onze eigen wijsheid, gevoed door en vervult van de Heilige Geest!

Vandaag vieren wij dat negen dagen na Jezus’ Hemelvaart zijn Geest over ons komt om Zijn voorbeeld van leven, zijn omarmen van alle mensen en Zijn niet-veroordelen van andere mensen ook tot de kern van ons leven te maken, te laten afdalen in ons eigen hart. Om wáár wij ook samenkomen, in een rijk versierde kerk of hier in de kantine, iets van die tinteling van Gods liefde te horen, te zien, te ervaren.
Om maar weer eens te vernemen, dat Gods Geest ook voelbaar is in alle zorg van de vrijwilligers hier, van het verzorgend personeel. En dat ook wij elkaar nabij kunnen zijn in vrolijkheid en in moeilijke momenten van onze oude dag.

Die verbondenheid, die troost, die opgewektheid, die inspiratie, die onbegrensde liefde, even onbegrensd als de Heilige Geest….
Wensen wij het ons allen van harte toe.
Daartoe bidden wij, daartoe zingen wij, daartoe leven wij. Met een hart dat als een deur openstaat voor de stilte en liefde van elkaar en van God.

AMEN

+ + + + + + +